Γράφτηκε από τον/την Λάμπρος Κατηγορία: Διαχείριση απορριμμάτων
Δημοσιεύτηκε στις 30 Οκτωβρίου 2010 Εμφανίσεις: 2312
Εκτύπωση

epikindina  

Ορισμοί Επικίνδυνων Αποβλήτων

Με βάση το ισχύον θεσμικό πλαίσιο επικίνδυνα απόβλητα θεωρούνται τα κάτωθεν:
α) Κάθε απόβλητο το οποίο επισημαίνεται με αστερίσκο (εν δυνάμει επικίνδυνο απόβλητο) και το οποίο ταξινομείται ως επικίνδυνο σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παράγραφο Α (εδ.4) του Παραρτήματος 1 του άρθρου 19 της KYA 13588/725/2006
β) Κάθε άλλο απόβλητο το οποίο ταξινομείται ως επικίνδυνο , σύμφωνα με τους όρους και την διαδικασία του άρθρου 6 της KYA 13588/725/2006

Όσα απόβλητα από τον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων επισημαίνονται με αστερίσκο και έχουν κοκκώδη μορφή χαρακτηρίζονται ως επικίνδυνα όταν :
α) είτε εκδηλώνουν μία η περισσότερες  από τις ιδιότητες του Παραρτήματος ΙΙ της KYA 13588/725/2006
β) είτε υπερβαίνουν τις οριακές τιμές της παραγράφου 2.2.2 της απόφασης 2003/33/ΕΚ όταν υποβάλλονται στις δοκιμές που προβλέπονται στην ίδια απόφαση


Τα αποτελέσματα των σημαντικότερων προσπαθειών που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, στο πλαίσιο της Ε.Ε. αλλά και διεθνώς, με στόχο την εναρμόνιση της ορολογίας και τον καθορισμό ενός διεθνώς αποδεκτού συστήματος ταξινόμησης και κωδικοποίησης των επικίνδυνων και τοξικών αποβλήτων, μπορούν να συνοψιστούν στα εξής :

• Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων: Τα απόβλητα που θεωρούνται επικίνδυνα σημειώνονται με αστερίσκο όπως ορίζει η Απόφαση 2000/532/ΕΚ καθώς ο κατάλογος των επικίνδυνων αποβλήτων (hazardous waste list) ενσωματώθηκε στον ΕΚΑ.
• Διεθνής Κωδικός Ταυτοποίησης Αποβλήτων (I.W.I.C.): Το International Waste Identification Code θεσπίστηκε από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) το 1990 με σκοπό να περιγράψει τα θεωρούμενα ως επικίνδυνα απόβλητα. Αποτελεί ένα σχετικά απλό σύστημα αναγνώριση που περιλαμβάνει 6 πίνακες, τα στοιχεία των οποίων απεικονίζονται με συνδυασμούς αριθμογραμμάτων. Οι πίνακες περιγράφουν: Ο πρώτος (Q) τους λόγους προορισμού των υλικών για διάθεση, ο δεύτερος (D, R) τις εργασίες διάθεσης, ο τρίτος (H) τα επικίνδυνα χαρακτηριστικά, ο τέταρτος (C) τα συστατικά, ο πέμπτος (L, S, P) τους γενικούς τύπους των δυνητικά επικίνδυνων αποβλήτων και ο έκτος (A) τις δραστηριότητες που μπορούν να δημιουργήσουν επικίνδυνα απόβλητα. Στοχεύοντας στην εναρμόνιση με τη σύμβαση της Βασιλείας και στην κοινή ορολογία για τις μεταφορές των αποβλήτων αναθεωρήθηκε τον Ιούνιο του 2001 η Απόφαση C(92)39 με την Απόφαση C(2001)107.
• Η «core list» των επικίνδυνων αποβλήτων: Θεσπίστηκε με τη Σύμβαση της Βασιλείας το 1989. Αποτελείται από 18 κατηγορίες αποβλήτων για έλεγχο (Υ1- Υ18) και 27 κατηγορίες συστατικών (Υ19- Υ45), καθώς και 2 κατηγορίες αποβλήτων (Υ46, Υ47) που απαιτούν ειδική εξέταση. Η Σύμβαση της Βασιλείας, που αφορά τον «Έλεγχο των διασυνοριακών μεταφορών των επικίνδυνων αποβλήτων και τη διάθεσή τους» επικυρώθηκε στην Ελλάδα με το Νόμο 2203/ 94.
• Πράσινος, Πορτοκαλί  Κατάλογος: Ο Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1013/2006 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 2006 για τις μεταφορές αποβλήτων

Στο Παράρτημα 1 της ΚΥΑ 24944/1159 «Έγκριση Γενικών Τεχνικών Προδιαγραφών για τη διαχείριση επικινδύνων αποβλήτων», θα βρείτε ταξινομημένα τα επικίνδυνα απόβλητα με βάση τον ΕΚΑ καθώς και τις συνήθεις μεθόδους επεξεργασίας αυτών.

Ποσότητες Επικίνδυνων Αποβλήτων

Τα επικίνδυνα απόβλητα αποτελούν το 1% της συνολικά παραγόμενης ποσότητας αποβλήτων στην Ευρωπαϊκοί Ένωση. Στην Ελλάδα παράγονται περίπου 290.000 τόνοι στερεών Ε.Α και ιλύων, ετησίως. Οι βιομηχανίες μεσαίας και μεγάλης δυναμικότητας, διαθέτουν κατάλληλα διαμορφωμένους χώρους για την προκαταρκτική αποθήκευση των αποβλήτων αυτών, μετά από τη χορήγηση σχετικής άδειας από την οικεία Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση. Επιπλέον, υφίστανται σχετικά μικρές και εν μέρει διάσπαρτες ποσότητες Ε.Α. που είναι εναποθηκευμένες σε χώρους που δεν πληρούν τους απαιτούμενους όρους και προϋποθέσεις. Με βάση τις επισημάνσεις αυτές και λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι τα Ε.Α. είναι συνδεδεμένα με ενδεχόμενους κινδύνους για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον, επιβάλλεται η λήψη άμεσων και αποτελεσματικών μέτρων για την ασφαλή διαχείρισή τους. Τα μέτρα αυτά πρέπει να περιλαμβάνουν την ίδρυση και λειτουργία κεντρικών εγκαταστάσεων, με ανάλογο αριθμό μονάδων συλλογής και μεταφόρτωσης Ε.Α., για να εξασφαλισθεί μία οικονομικά βιώσιμη και περιβαλλοντικά αποδεκτή διαχείριση τους (επεξεργασία και τελική διάθεση).

Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται οι ποσότητες των Ε.Α. που παράχθηκαν από βιομηχανικές δραστηριότητες κατά τα έτη 1998, 1999 και 2000 αντίστοιχα (Πηγή: ΥΠΕΧΩΔΕ, Τμήμα Στερεών Αποβλήτων). 

Η συνολική ποσότητα των παραγόμενων Ε.Α ήταν 288.385, 287.682 και 287.039 τόνοι αντίστοιχα. Η παραγόμενη ποσότητα των Ε.Α. προέρχεται από τη λειτουργία 19 βιομηχανικών κλάδων, οι οποίοι είναι οι εξής: Διύλιση πετρελαίου, άντληση πετρελαίου, άλλες δραστηριότητες παραγωγής πετρελαιοειδών καταλοίπων, αναγέννηση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, παραγωγή λιπασμάτων, χάλυβα, σιδηρονικελίου, αλουμινίου, αμιαντοτσιμέντου, υπεροξειδίου του μαγγανίου, επιφανειακή κατεργασία μετάλλων, παραγωγή ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών μολύβδου, ανακύκλωση συσσωρευτών μολύβδου, βυρσοδεψεία, βαφεία – φινιριστήρια, παραγωγή χημικών προϊόντων, τεχνητών ινών, τεχνητής ξυλείας – ρητινών – συνθετικών υλών καθώς και παραγωγή και συσκευασία γεωργικών φαρμάκων. Από τους κλάδους αυτούς, υπάρχουν ορισμένοι υψηλής παραγωγικότητας (πρωτογενούς μεταλλουργίας, διύλισης αργού πετρελαίου, άλλες δραστηριότητες παραγωγής πετρελαιοειδών καταλοίπων, παραγωγής λιπασμάτων, παραγωγής χημικών προϊόντων) με συνολικό αριθμό μονάδων περίπου 20, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την παραγωγή του 90% κατά βάρος της συνολικής ποσότητας των Ε.Α. 

Οι άλλοι βιομηχανικοί κλάδοι παράγουν το υπόλοιπο 10 % κατά βάρος των Ε.Α.. Πρόκειται για κλάδους που χαρακτηρίζονται από πολύ μεγάλο αριθμό βιομηχανικών μονάδων μικρού και μεσαίου μεγέθους, καθώς και βιοτεχνικών και μικρές παραγόμενες ποσότητες ανά μονάδα (βυρσοδεψεία, μονάδες επιφανειακής κατεργασίας μετάλλων, βαφεία - φινιριστήρια, μονάδες παραγωγής - συσκευασίας γεωργικών φαρμάκων κλπ). 

Επίσης, Ε.Α. παράγονται και από τα ναυπηγεία από τα οποία κατά το έτος 2000 παρήχθησαν περίπου 8.000 τόνοι αποβλήτων. 

Με βάση την παραπάνω περιγραφή φαίνεται ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των Ε.Α. παράγονται από μικρό αριθμό βιομηχανικών μονάδων που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένους κλάδους, ενώ πολύ χαμηλό ποσοστό οφείλεται στην παραγωγή μικρών ποσοτήτων από πολλές διαφορετικές βιομηχανικές πηγές.

Με βάση στοιχεία που είναι διαθέσιμα για το 1988 (Πηγή: ΥΠΕΧΩΔΕ, Τμήμα Στερεών Αποβλήτων) η συνολική παραγωγή Ε.Α. για το έτος αυτό ήταν περίπου 340. 000 τόνοι. Η μείωση αυτή μέσα στο χρονικό διάστημα της δεκαετίας, οφείλεται στα εξής:

• πολλές μονάδες τόσο μικρού όσο και μεγάλου μεγέθους (παραγωγής χάλυβα, ανοξείδωτου χάλυβα, λιπασμάτων, επεξεργασίας μετάλλων, επεξεργασίας δέρματος, βαφής και φινιρίσματος υφασμάτων, παραγωγής ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών) έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους
• βιομηχανικές μονάδες κυρίως μεγάλης δυναμικότητας που ανήκουν στους βιομηχανικούς κλάδους που είναι υπεύθυνοι για την παραγωγή του μεγαλύτερου ποσοστού των συνολικά παραγόμενων αποβλήτων έχουν εκσυγχρονίσει την τεχνολογία που χρησιμοποιούν (χρήση καθαρών τεχνολογιών) ενώ άλλες εφαρμόζουν έστω και σε περιορισμένη προς το παρόν κλίμακα, τεχνικές προεπεξεργασίας/ αξιοποίησης των Ε.Α. που παράγουν.

Στο σημείο αυτό τονίζεται ότι στην ετήσια παραγόμενη ποσότητα Ε.Α στην Ελλάδα δεν συμπεριλαμβάνονται οι 65.000 - 70.000 Χ.Ο καθώς και οι περίπου 18.000 τόνοι παλαιών συσσωρευτών μολύβδου που παράγονται ανά έτος στη χώρα. 

Υφίστανται και άλλες κατηγορίες Ε.Α., η εικόνα των οποίων σχετικά με τις παραγόμενες ποσότητες διαφοροποιείται ανά κατηγορία. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι οι ποσότητες των PCBs παρουσιάζουν μείωση ενώ αντίθετα οι μικρές ποσότητες επικινδύνων αποβλήτων (ΜΠΕΑ) στα αστικά απόβλητα αυξάνονται συνεχώς. Το τελευταίο γεγονός οφείλεται κυρίως στην αύξηση του βιοτικού επιπέδου, την αλλαγή των καταναλωτικών προτύπων και συνηθειών κλπ.

Πίνακας 1Παραγωγή Ε.Α. στην Ελλάδα για το έτη 1998, 1999, 2000

Βιομηχανική Δραστηριότητα

Κατηγορία Ε.Α.

Ποσότητα στερεών αποβλήτων και ιλύων (τόνοι)

1998

1999

2000

Διύλιση πετρελαίου

Πετρελαιοειδείς ιλύες

(επεξεργασία υγρών αποβλήτων-ελαιοδιαχωρισμός, κατάλοιπα δεξαμενών)

20.810

24.000

23.840

Ιλύες τετρααιθυλιούχου μολύβδου από τις δεξαμενές καυσίμων

37

50

50

Μολυβδούχες ιλύες

13

Πετρελαιοειδείς ιλύες

2.201

Πετρελαιοειδείς ιλύες με βαρέα μέταλλα

1.090

Διαχωρισμός μίγματος νερού / πετρελαίου

400

Ιλύες μονάδας διμερισμού των διυλιστηρίων

160

Εξαντλημένος καταλύτης μονάδας

865

Άντληση πετρελαίου από κοιτάσματα

Ιλύες από τον ελαιοδιαχωρισμό των υγρών αποβλήτων

500

500

500

Ναυπηγεία

Πετρελαιοειδείς ιλύες από την επεξεργασία ερμάτων και slops

1.000

1.000

2.163

Ξέσματα από τον καθαρισμό των μεταλλικών επιφανειών των πλοίων και χρησιμοποιημένο υλικό αμμοβολής

16.500

13.781

6.231

Άλλες δραστηριότητες παραγωγής πετρελαιοειδών καταλοίπων

Πετρελαιοειδείς ιλύες

10.000

10.000

10.000

Αναγέννηση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων

Όξινες ιλύες

4.800

4.800

4.800

Παραγωγή λιπασμάτων

Ιλύες από την επεξεργασία υγρών αποβλήτων

85.000

85.000

85.000

Απόβλητα παραγωγής, διαμόρφωσης, προμήθειας και χρήσης (ΠΔΠΧ) λιπών, λιπαντικών, σαπουνιών, απολυμαντικών και καλλυντικών

Καλλυντικά που η ημερομηνία χρήσης έχει λήξει

87

Απόβλητα ΠΔΠΧ βασικών οργανικών ουσιών

Ιλύες από ανάκτηση διαλυτών

141

Χαλυβουργία

Ιλύες οξειδίων του σιδήρου

Ιλύες από την επεξεργασία αποβλήτων επικασσιτέρωσης/αποξείδωσης κλπ

10.300

10.300

10.300

Σκόνη σακκόφιλτρων

13.400

13.400

13.400

Παραγωγή σιδηρονικελίου

Σκωρία από τον εμπλουτισμό του σιδηρονικελίου

69556

71.413

77.485

Σκόνη σακκόφιλτρων

300

300

300

Παραγωγή αλουμινίου

Εξαντλημένες επενδύσεις λεκανών ηλεκτρόλυσης αλουμινίου

10.000

10.000

10.000

Ιλύες από επεξεργασία υγρών αποβλήτων

100

100

100

Παραγωγή αμιαντοτσιμέντου

Ιλύες από επεξεργασία υγρών αποβλήτων

900

900

900

Παραγωγή υπεροξειδίου του μαγγανίου

Ιλύες από επεξεργασία υγρών αποβλήτων

15.000

15.000

15.000

Επιφανειακή επεξεργασία μετάλλων

Ιλύες από επεξεργασία υγρών αποβλήτων

1.973

1.973

1.973

Απόβλητα από οργανικές χημικές διεργασίες

Διάφορα οργανικά χημικά και απόβλητα εργαστηρίων

42

30

16

Απόβλητα που περιέχουν βαρέα μέταλλα

Εξαντλημένοι καταλύτες

Απόβλητα που περιέχουν άλλα βαρέα μέταλλα

288

202

Παραγωγή συσσωρευτών μολύβδου και ηλεκτρικών στηλών

Στερεά απόβλητα από την παραγωγική διαδικασία

Ιλύες από την επεξεργασία υγρών αποβλήτων

500

500

500

Ανακύκλωση συσσωρευτών μολύβδου

Ιλύες από την επεξεργασία υγρών αποβλήτων

400

400

400

Βυρσοδεψία

Ιλύες από την επεξεργασία υγρών αποβλήτων

3.148

3.148

3.148

Βαφεία – φινιριστήρια

Ιλύες από την επεξεργασία υγρών αποβλήτων

5.185

5.185

5.185

Παραγωγή χημικών προϊόντων

(χλώριο/καυστική σόδα, PVC, κλπ)

Ιλύες επεξεργασίας υγρών αποβλήτων

3.000

3.000

3.000

Παραγωγή τεχνητών ινών

Ιλύες

2.000

2.000

2.000

Παραγωγή τεχνητής ξυλείας –ρητινών-συνθετικών υλών

Ιλύες

8.800

8.800

8.800

Βιομηχανίες γεωργικών φαρμάκων

(κυρίως συσκευασία)

Κατεστραμμένες παρτίδες

Συσκευασίες γεωργικών φαρμάκων

Ληγμένα φυτοφάρμακα και συσκευασίες

500

531

500

PCBs / PCTs

Μετασχηματιστές και πυκνωτές με PCB / PCT

60

62

63

Απόβλητα άλατα και διαλύματα τους

Άλατα και διαλύματα που περιέχουν κυανιούχα

235

21

Απόβλητα όξινα διαλύματα

Απόβλητα μη προδιαγραφόμενα άλλως

36

Υγρά απόβλητα και λάσπες

Αλκάλια μη προδιαγραφόμενα άλλως

27

Απόβλητα από τη θερμική μεταλλουργία μολύβδου

Τέφρες μολύβδου

260

Γαλακτώματα

Γαλακτώματα

18

Απόβλητα από χημικές διεργασίες αλογόνων

Απόβλητα που περιέχουν αμίαντο από ηλεκτρόλυση

15

ΣΥΝΟΛΟ

287.202

287.560
286.935 

1. Πλαίσιο ΔΙαχείρισης

Το βασικό νομοθέτημα που καθορίζει τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων είναι η ΟΔΗΓΙΑ 91/689/ΕΟΚ για «Επικίνδυνα Απόβλητα» του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 1991 των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Στην Ελλάδα δημοσιεύτηκαν (Μάρτιος 2006) η ΚΥΑ 13588/725/2006 «Μέτρα όροι και περιορισµοί για τη διαχείριση επικινδύνων αποβλήτων σε συµµόρφωση µε τις διατάξεις της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ" καθώς και η ΚΥΑ 24944/1159/ΦΕΚ «‘Έγκριση Γενικών Τεχνικών Προδιαγραφών για την διαχείριση επικινδύνων αποβλήτων» και τέλος τον Μάρτιο του 2007 δημοσιεύθηκε η Υ.Α. 8668/2007 «Έγκριση Εθνικού Σχεδιασμού Επικίνδυνων Αποβλήτων (ΕΣΔΕΑ), οι οποίες και διαμορφώνουν το θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση των Ε.Α. στη χώρα μας. 

Σύμφωνα με τα παραπάνω νομοθετήματα, ο Εθνικός Σχεδιασµός ?ιαχείρισης των επικινδύνων αποβλήτων εκπονείται από το Υ.ΠΕ.Χ?.?.Ε., µε βάση τις τεχνικές, περιβαλλοντικές, χωροταξικές κοινωνικές και οικονοµικές συνθήκες. Ο Εθνικός Σχεδιασµός εγκρίνεται µε κοινή απόφαση των Υπουργών ΠΕ.Χ?.?.Ε., Οικονοµίας και Οικονοµικών και Εσωτερικών, ?ηµόσιας ?ιοίκησης και Αποκέντρωσης και αναθεωρείται ανά πενταετία ή νωρίτερα, εάν αυτό κριθεί επιβεβληµένο. 

Για τις εργασίες επεξεργασίας, αξιοποίησης ή/και διάθεσης επικινδύνων αποβλήτων απαιτείται άδεια που χορηγείται: 
ι) µε απόφαση του Υπουργού ΠΕ.Χ?.?.Ε., µετά από εισήγηση της αρµόδιας υπηρεσίας Περιβάλλοντος του Υπουργείου ΠΕ.Χ?.?.Ε., σε εγκαταστάσεις οι οποίες εκτελούν τις ως άνω εργασίες για λογαριασµό τρίτων ή και για λογαριασµό τρίτων 
ιι) µε απόφαση του Γενικού Γραµµατέα της οικείας Περιφέρειας, σε εγκαταστάσεις οι οποίες επεξεργάζονται, αξιοποιούν ή/και διαθέτουν οι ίδιες τα επικίνδυνα απόβλητα τους. Σημειώνεται πως οι Γενικοί Γραµµατείς των Περιφερειών υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και ?ηµοσίων Έργων. Σε σχέση με την ΚΥΑ 19396/1546/1997 η οποία και καταργήθηκε, ενισχύεται ο ρόλος του γ.γ. της περιφέρειας καθώς ορισµένες αρµοδιότητες (έκδοση αδειών, εκθέσεις κ.α.) του νοµάρχη µεταφέρονται στους γενικούς γραμματείς των αντίστοιχων περιφερειών.


2.Κατάσταση στην Ελλάδα

Σύμφωνα με καταγραφή που έγινε σήμερα στην Ελλάδα παράγονται ετησίως, περίπου 330.000 τόνοι Ε.Α., εκ των οποίων ένα ποσοστό της τάξης του 62% υποβάλλεται σε εργασίες διάθεσης, ενώ το υπόλοιπο σε εργασίες αξιοποίησης.

Οι μεγαλύτερες ποσότητες παράγονται στην Αττική 48,5%, στη Κεντρική Μακεδονία 12,6%, στην Στερεά Ελλάδα 10,2%, στη Θεσσαλία 6,9% και στην Δυτική Ελλάδα 5,2% περίπου.

Επίσης υπάρχουν στην χώρα μας περίπου 600.000 τόνοι αποθηκευμένων επικίνδυνων αποβλήτων, κυρίως στους χώρους παραγωγής τους (Βιομηχανία) . Η ποσότητα αυτή αν και είναι μικρότερη από ότι είχε εκτιμηθεί στο παρελθόν ωστόσο εγκυμονεί εν δυνάμει κινδύνους.

Η προέλευση των επικίνδυνων αποβλήτων προέρχεταικυρίωςαπό βιομηχανικές δραστηριότητες (διϋλιστήρια, παραγωγή αλουμινίου, χαλυβουργίες, παραγωγή λιπασμάτων, παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, παραγωγή οργανικών χημικών προϊόντων) όπως και από εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης κοινού ( λιμάνια, αεροδρόμια, ΟΣΕ, ΟΤΕ κ.α).

Στα επικίνδυνα απόβλητα των παραπάνω κλάδων περιλαμβάνονται και τα ακόλουθα ρεύματα Ε.Α., τα οποία υπόκεινται σε ειδικό καθεστώς διαχείρισης:

  1. Τα«ρεύματα εναλλακτικήςδιαχείρισης» και αφορούν χρησιμοποιημένες συσκευασίες και άλλα προϊόντα (Χρησιμοποιημένες ηλεκτρικές στήλες και συσσωρευτές, Απόβλητα λιπαντικών ελαίων, Συσκευασίες επικινδύνων ουσιών και τμήματα των Οχημάτων Τέλους Κύκλου Ζωής ΟΤΚΖ).
  1. Επικίνδυνα ιατρικά απόβλητα. Πρόκειται για τα ιατρικά απόβλητα μολυσματικού ή/και τοξικού χαρακτήρα τα οποία προέρχονται από τις διάφορες υγειονομικές μονάδες. Για τα ιατρικά απόβλητα υπάρχει αποτεφρωτικός κλίβανος στον ΧΥΤΑ Α. Λιοσίων.
  2. Ζωικά υποπροϊόντα.Πρόκειται για προϊόντα ζωικής προέλευσης τα οποία δεν προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο.
  3. Πολυχλωριωμένα διφαινύλια /τριφαινύλια (PCB’sPCT’s- κλοφέν).Πρόκειται κυρίως για μονωτικά / διηλεκτρικά έλαια που περιέχουν PCB’s και υπάρχουν κατ’ εξοχήν σε συσκευές ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, ιδίως μετασχηματιστές και πυκνωτές.

Επιπλέον, στα παραγόμενα Ε.Α. περιλαμβάνονται και «μικροποσότητες επικινδύνων αποβλήτων» (ΜΠΕΑ) στα αστικά απόβλητα. Τα απόβλητα αυτά αφορούν κυρίως απορριπτόμενο οικιακό εξοπλισμό και απορριπτόμενα προϊόντα οικιακής χρήσης.

3. ΠρακτικέςΔιαχείρισης

Α. Οι πρακτικές διαχείρισης των Ε.Α., που εφαρμόζονται σε επίπεδο Χώρας και αφορούν κυρίως τα Ε.Α. των βιομηχανιών, περιγράφονται παρακάτω[1].

Αποθήκευση σε ειδικούς χώρους εντός των μονάδων παραγωγής των Ε.Α.: Η πρακτική αυτή εφαρμόζεται κυρίως από βιομηχανίες οι οποίες παράγουν μεγάλες ποσότητες αποβλήτων.

Μεταφορά στο εξωτερικό με σκοπό την διάθεση ή την αξιοποίηση: Η διασυνοριακή μεταφορά Ε.Α. γίνεται προς κατάλληλες εγκαταστάσεις εντός της ΕΕ (Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Φινλανδία και Ην. Βασίλειο), λόγω απουσίας των απαιτούμενων υποδομών στην Ελλάδα, με σκοπό την ασφαλή διάθεση ή αξιοποίησή τους. Η συνολική ποσότητα Ε.Α. που μεταφέρθηκε στο εξωτερικό κατά το έτος 2004, σύμφωνα με τα στοιχεία που τηρούνται στο ΥΠΕΧΩΔΕ, ανήλθε σε 1.550 τόνους, με προορισμό κυρίως την Γερμανία (ποσοστό πάνω από 70%).

Κατά τη διασυνοριακή μεταφορά των Ε.Α. τηρούνται οι διαδικασίες του κανονισμού 259/93/ΕΟΚ, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.

Β. Για τα ρεύματα Ε.Α. που υπόκεινται σε ειδικό καθεστώς διαχείρισηςαναφέρονται ειδικότερα τα εξής:

1. Ρεύματα εναλλακτικήςδιαχείρισηςσυσκευασιών και άλλων προϊόντων:

Κατά το έτος 2004 εγκρίθηκαν, με Απόφαση Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, τέσσερα (4) συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης , εκ των οποίων ένα για Απόβλητα Λιπαντικών Ελαίων (Α.Λ.Ε.), ένα για φορητές ηλεκτρικές στήλες και συσσωρευτές, ένα για συσσωρευτές οχημάτων και βιομηχανίας και ένα για ΟΤΚΖ, ενώ το έτος 2006 εγκρίθηκε ένα σύστημα για συσσωρευτές οχημάτων Κρήτης.

2. Πολυχλωριωμένα διφαινύλια / τριφαινύλια (PCB’s)

Η κύρια πρακτική διαχείρισης των PCB’s στην Ελλάδα είναι η μεταφορά τους στο εξωτερικό, με σκοπό την τελική τους διάθεση σε κατάλληλες εγκαταστάσεις.

Κατά το έτος 2004 η ποσότητα των υλικών αυτών που εξήχθησαν στο εξωτερικό, υπό τη μορφή είτε άχρηστων συσκευών (κυρίως πυκνωτών και μετασχηματιστών) είτε άλλων αποβλήτων (ελαίων, χώματος κ.α.) που περιείχαν PCB’s, ανήλθε σε 290 τόνους περίπου.

3. Ζωικά υποπροϊόντα

Σήμερα υπάρχουν μικρές μονάδες αποτέφρωσης των εν λόγω υλικών που ανήκουν στην κατηγορία 1 του Κανονισμού 1774/2002/ΕΚ (υψηλής επικινδυνότητας), οι οποίες λειτουργούν εντός των σφαγείων.

4. Επικίνδυνα ιατρικά απόβλητα

Στο Νομό Αττικής λειτουργεί μια εγκατάσταση αποτέφρωσης επικίνδυνων ιατρικών αποβλήτων, η οποία δέχεται απόβλητα που προέρχονται από διάφορες υγειονομικές μονάδες της χώρας. Λόγω της ανεπάρκειας στις απαιτούμενες υποδομές διάθεσης των εν λόγω αποβλήτων, ορισμένες νοσοκομειακές μονάδες αποτεφρώνουν τα επικίνδυνα απόβλητά τους σε κλιβάνους εγκατεστημένους εντός των χώρων τους. Σημειώνεται ότι ποσοστό 33% περίπου των υγειονομικών μονάδων της χώρας χρησιμοποιεί τεχνικές αποστείρωσης των μολυσματικών αποβλήτων που παράγει.

Γ. Όσον αφορά τις «μικροποσότητες επικίνδυνων αποβλήτων» ΜΠΕΑ στα αστικά απόβλητα, η επικρατούσα πρακτικήδιαχείρισης είναι ίδια με εκείνη των αστικών αποβλήτων που τα περιέχουν, δηλαδή δεν λαμβάνει χώρα χωριστή συλλογή και διαχείρισή τους. Πρόσφατα άρχισε να αναπτύσσεται η χωριστή συλλογή των μπαταριών που απορρίπτονται σαν οικιακά απόβλητα, στο πλαίσιο της εναλλακτικής διαχείρισης των συσκευασιών και άλλων προϊόντων.

Δ. Συνοπτική περιγραφή των υφιστάμενων πρακτικών διαχείρισης Ε.Α.


Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται συνοπτικά οι υφιστάμενες πρακτικές διαχείρισης 


Πίνακας 4.1-3: Συνοπτική παρουσίαση υφιστάμενων πρακτικών διαχείρισης Ε.Α. (στοιχεία έτους 2004)

Ρεύματα Ε.Α.

Πρακτικές διαχείρισης

Ε.Α. από κύριες παραγωγικές δραστηριότητες βιομηχανιών (κεφ.ΕΚΑ : 01,03,05,06,07,08,09,10,11,12,19)

Αποθήκευση

Αξιοποίηση

Επεξεργασία

Μεταφορά στο εξωτερικό

Ηλεκτρικές στήλες και συσσωρευτές

Αξιοποίηση / ανακύκλωση συσσωρευτών μολύβδου – οξέος για παραγωγή δευτερογενούς μολύβδου

Μεταφορά στο εξωτερικό των φορητών ηλεκτρικών στηλών & συσσωρευτών σε εγκαταστάσεις ανακύκλωσης

Απόβλητα Λιπαντικών Ελαίων (ΑΛΕ).

Αναγέννηση ορυκτελαίων

ΜΠΕΑ

Συνδιαχείριση με τα αστικά απόβλητα

PCB’s

Μεταφορά στο εξωτερικό

Ζωικά υποπροϊόντα

Αποτέφρωση

Διάθεση, μετά από μεταποίηση σε ΧΥΤΑ ή σε αδειοδοτημένο χώρο εντός του χώρου των μονάδων (σφαγείων).

Επικίνδυνα ιατρικά απόβλητα

Αποτέφρωση

Αποστείρωση των αμιγώς μολυσματικών και στη συνέχεια διάθεση σε ΧΥΤΑ

ΟΤΚΖ

Απομάκρυνση των Ε.Α. (υγρά φρένων κ.λπ.) και μεταφορά τους στο εξωτερικό ή σε εγκαταστάσεις ανακύκλωσης εντός της χώρας
































Ε. Παρουσίαση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων διαχείρισης Ε.Α.

Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται οι υφιστάμενες στη Χώρα εγκαταστάσεις διαχειρισης Ε.Α.

Πίνακας 4.1-4: Παρουσίαση υφιστάμενων εγκαταστάσεων διαχείρισης Ε.Α. (στοιχεία έτους 2005)

Επωνυμία εταιρείας

Δραστηριότητα

Θέση εγκατάστασης

POLYECO Α.Ε.- ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

Ανάμιξη αποβλήτων για την παραγωγή στερεού και υγρού εναλλακτικού καυσίμου το οποίο χρησιμοποιείται από την τσιμεντοβιομηχανία

Ασπρόπυργος Αττικής

ΕΝΙΑΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΗΜΩΝ & ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

Αποτέφρωση μολυσματικών νοσοκομειακών αποβλήτων

Άνω Λιόσια Αττικής

ΔΕΗ Α.Ε.

Διάθεση βιομηχανικών αποβλήτων

Ορυχείο Καρδιάς Κοζάνης

ΑΛΟΥΜΙΝΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.

Διάθεση βιομηχανικών αποβλήτων

Κυριάκιο Βοιωτίας

CYCLON ΕΛΛΑΣ Α.Ε.

Επεξεργασία Α.Λ.Ε.

Αναγέννηση

Ασπρόπυργος Αττικής

ΒΙΑΣΦΑΛΤ Α.Ε.

Επεξεργασία Α.Λ.Ε.

Αναγέννηση

Ασπρόπυργος Αττικής

ΜΙΧΑΗΛ ΣΙΜΙΤΖΟΓΛΟΥ

Επεξεργασία Α.Λ.Ε.

Αναγέννηση

16ο χλμ Παλαιάς Εθνικής Οδού Θεσ/κης – Βέροιας

ΜΑΒΙΟΛ Ο.Ε.

Επεξεργασία Α.Λ.Ε.

Αναγέννηση

7ο χλμ. Οδού Θεσ/κης – Λαγκαδά

ΔΕΛΤΑ ΛΕΙΒΑΔΑΡΟΣ - ΛΙΠΑΝΤΙΚΑ ΑΧΑΪΑΣ Α.Ε

Επεξεργασία Α.Λ.Ε.

Αναγέννηση

ΒΙ.ΠΕ. Πατρών

ΒΕΚΟ– ΑΦΟΙ ΚΑΛΟΥΠΗ Ο.Ε.

Επεξεργασία Α.Λ.Ε.

Αναγέννηση

Μαρμάρι Ευβοίας

Επωνυμία εταιρείας

Δραστηριότητα

Θέση εγκατάστασης

GREEN OIL Α.Ε.Β.Ε.

Επεξεργασία Α.Λ.Ε.

Αναγέννηση

ΒΙ.ΠΕ. Αλεξανδρούπολης

DENVER Α.Ε.Β.Ε.

Επεξεργασία Α.Λ.Ε.

Αναγέννηση

Καμάρι Βοιωτίας

ELDONS Α.Ε.Β.Ε.

Επεξεργασία Α.Λ.Ε.

Αναγέννηση

Ασπρόπυργος Αττικής

ΜΑΥΡΟΥΛΗΣ Ι. - ΠΡΙΟΒΟΛΟΣ Γ. Α.Β.Ε.Ε.

Ανακύκλωση χρησιμοποιημένων συσσωρευτών μολύβδου – οξέος

Χαραϊντίνι Θηβών Βοιωτίας

ΧΟΥΜΑΣ Ι. Α.Ε.Β.Ε.

Ανακύκλωση χρησιμοποιημένων συσσωρευτών μολύβδου - οξέος

Ασπρόπυργος Αττικής

EVROS LEAD Α.Ε.

Ανακύκλωση χρησιμοποιημένων συσσωρευτών μολύβδου - οξέος

ΒΙ.ΠΕ. Αλεξανδρούπολης

ΑΜΕΚΩΝ Α.Ε.

Ανακύκλωση χρησιμοποιημένων συσσωρευτών μολύβδου - οξέος

ΒΙ.ΠΕ. Πατρών

Σημείωση: Στον τομέα ανακύκλωσης χρησιμοποιημένων συσσωρευτών μολύβδου-οξέος, στον παραπάνω Πίνακα, περιλαμβάνονται οι εταιρείες που συνεργάζονται με το εγκεκριμένο σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης για τους εν λόγω συσσωρευτές. Ο Πίνακας 4.1-4 δεν είναι εξαντλητικός.



[1] Πηγές στοιχείων: ΥΠΕΧΩΔΕ, Υπ. Υγείας, Υπ. Γεωργίας

Δείτε εδώ λίστα με τις αδειοδοτημένες εταιρίες για τη συλλογή και μεταφορά επικίνδυνων αποβλήτων, τη συλλογή και μεταφορά επικίνδινων ιατρικών αποβλήτων (κατάλογος) και την διάθεση/αποτέφρωση ιατρικών αποβλήτων (κατάλογος).

Επεξεργασία Επικίνδυνων Αποβλήτων

Μετά την πραγματοποίηση των απαραίτητων διεργασιών για τη μείωση των Ε.Α στην πηγή προτεραιότητα έχει η επεξεργασία τους, προκειμένου να επαναχρησιμοποιηθούν ή αξιοποιηθούν με ανάκτηση, ανακύκλωση, ή οποιαδήποτε άλλη διαδικασία που έχει ως στόχο την παραγωγή δευτερογενών πρώτων υλών ή ενέργειας. Στην περίπτωση που δεν είναι εφικτή η αξιοποίηση των Ε.Α., αυτά υπόκεινται σε επεξεργασία προκειμένου να είναι ασφαλής η τελική τους διάθεση. Η επεξεργασία των Ε.Α., πρέπει να γίνεται κατά τρόπο περιβαλλοντικά αποδεκτό και να βασίζεται στις παρακάτω αρχές:
• Εξάλειψη ή μείωση της επικινδυνότητας των αποβλήτων με τη μετατροπή των εμπεριεχομένων επικινδύνων συστατικών σε μη επικίνδυνα. 
• Μετατροπή των επικινδύνων συστατικών των αποβλήτων σε άλλες ουσίες οι οποίες αν και είναι επικίνδυνες, μπορούν να υποστούν ευκολότερα περαιτέρω επεξεργασία. 
• Μετατροπή των Ε.Α. σε μορφές τέτοιες, ώστε να εμποδίζεται ή να ελαχιστοποιείται η απελευθέρωση ρύπων στο περιβάλλον, σε περίπτωση που τα απόβλητα αυτά οδηγηθούν σε τελική διάθεση. 
•  Επιλεκτική κατακράτηση επικίνδυνων συστατικών των αποβλήτων, με αποτέλεσμα την απομάκρυνσή τους από τα απόβλητα 
•  Διαχωρισμός επικινδύνων συστατικών των αποβλήτων με βάση κάποια φυσική ιδιότητα τους. 
• Καταστροφή των οργανικών ουσιών που εμπεριέχονται στα απόβλητα και συνεπαγόμενη μείωση του όγκου τους, με παράλληλη παραγωγή αερίων 
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων εφαρμόζεται συνδυασμός μεθόδων για την επεξεργασία των Ε.Α. Οι μέθοδοι επεξεργασίας μπορούν να διακριθούν στις ακόλουθες κατηγορίες: 

1. Φυσικές/χημικές
2. Στερεοποίηση - Σταθεροποίηση
3. Βιολογικές
4. Θερμικές

1. Φυσικές/χημικές μέθοδοι
Οι φυσικές/χημικές μέθοδοι μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε επιμέρους ομάδες μεθόδων οι οποίες βασίζονται στις ίδιες αρχές και συγκεκριμένα:
• φυσικομηχανικές 
• χημικές 
• φυσικοχημικές 

Φυσικομηχανικές μέθοδοι
• Οι μέθοδοι αυτές, ως επί το πλείστον, επιτυγχάνουν το διαχωρισμό ενός μέρους του ρεύματος των αποβλήτων και συνήθως αποτελούν προγενέστερο ή/και μεταγενέστερο στάδιο άλλης μεθόδου επεξεργασίας. 
• Ο διαχωρισμός στηρίζεται σε μία φυσική ιδιότητα του αποβλήτου όπως είναι το μέγεθος των σωματιδίων, η σχετική πυκνότητα κ.α. 
• Ο διαχωρισμός μπορεί να μειώσει την ποσότητα ή την επικινδυνότητα των παραγόμενων καταλοίπων προς τελική διάθεση.

Οι κύριες φυσικομηχανικές μέθοδοι επεξεργασίας, αναφέρονται παρακάτω:

Μείωση μεγέθους σωματιδίων

Μαγνητικός / Ηλεκτρομαγνητικός διαχωρισμός

Ειδική φυσική διαλογή

Ηλεκτροστατική κατακρήμνιση

Κοσκίνιση

Απορρόφηση

Καθίζηση

Εξάτμιση

Φυγοκέντριση

Απόσταξη

Αεροδιαχωρισμός

Κρυστάλλωση

Βαλλιστικός διαχωρισμός

Διήθηση

Επίπλευση

Έκπλυση

Κυκλώνες-φυγοκεντρικοί διαχωριστήρες

Ξήρανση

Υδροκυκλώνες

Χημικές μέθοδοι
• Οι χημικές μέθοδοι επεξεργασίας είναι εκείνες κατά τις οποίες το απόβλητο υπόκειται σε χημικές αντιδράσεις με την προσθήκη κατάλληλων χημικών μέσων, με αποτέλεσμα να λαμβάνει χώρα μεταβολή της σύστασής του.
• Η μεταβολή της σύστασης του αποβλήτου περιλαμβάνει τη μετατροπή των επικινδύνων συστατικών του είτε σε λιγότερο επικίνδυνα ή μη επικίνδυνα είτε σε μορφή η οποία επιδέχεται περαιτέρω επεξεργασία ευκολότερα. 
• Οι κύριες χημικές μέθοδοι επεξεργασίας για επικίνδυνα υγρά απόβλητα είναι οι ακόλουθες:

Χημική οξείδωση - Αναγωγή

Χημική εξουδετέρωση

Χημική κατακρήμνιση

Χημική αποχλωρίωση

Υδρόλυση

Ηλεκτρόλυση και Ηλεκτροχημική καταστροφή

Συσσωμάτωση και Πήξη

Φυσικοχημικές μέθοδοι
• Οι φυσικοχημικές μέθοδοι επεξεργασίας στηρίζονται σε φυσικές και χημικές ιδιότητες των αποβλήτων και αποτελούν μία υβριδική μορφή των δύο προηγουμένων κατηγοριών. 
• Ως κύριες μέθοδοι αναφέρονται οι παρακάτω:

Εκχύλιση διαλυτών

Εκχύλιση μέσω μεμβράνης

Απαέρωση / Προσρόφηση

Τεχνολογίες μεμβράνης (Αντίστροφη ώσμωση / Ηλεκτροδιάλυση / Υπερδιήθηση)  Υπερατμοποίηση

Έκπλυση

Έκπλυση αερίων / υγρών με επαφή με υγρό / υδαρείς λάσπες

UV Ακτινοβολία / Οζονόλυση

Ιοντοεναλλαγή

2.Στερεοποίηση - Σταθεροποίηση

Κατά τις μεθόδους στερεοποίησης - σταθεροποίησης, τα απόβλητα αναμιγνύονται με πρόσθετα υλικά που συντελούν στη δημιουργία στερεάς δομής, με παράλληλη κατακράτηση των επικινδύνων συστατικών μέσα στη δομή αυτή. Η στερεοποίηση - σταθεροποίηση δύναται να είναι φυσική ή/και χημική ενώ σημειώνεται πως η τροποποιημένη δομή των επεξεργασμένων αποβλήτων με τη μέθοδο αυτή, ελαττώνει σημαντικά την εκπλυσιμότητα/εκχυλιστικότητα των επικινδύνων συστατικών, με ελάττωση της ευκινησίας αυτών, καθώς και της εκτιθέμενης επιφανείας τους. 

Ως κύριες τεχνικές στερεοποίησης - σταθεροποίησης αναφέρονται οι ακόλουθες: 

• στερεοποίηση - σταθεροποίηση με προσθήκη τσιμέντου.
• στερεοποίηση - σταθεροποίηση με προσθήκη τσιμέντου και ποζολανικών υλικών.
• ενσωμάτωση αποβλήτων σε θερμοπλαστικά υλικά, όπως άσφαλτος, παραφίνη ή πολυαιθυλένιο.
• μικροέγκλειση με θερμοσκλήρυνση.
• μακροέγκλειση των αποβλήτων σε αδρανές επικάλυμα. 
• επεξεργασία των αποβλήτων για παραγωγή στερεού, που προσομοιάζει με το τσιμέντο, με την προσθήκη διαφόρων υλικών. 
• δημιουργία υαλώδους μορφής υλικού, με σύντηξη αποβλήτων - χαλαζία.

3.Βιολογικές μέθοδοι επεξεργασίας

• Στόχος των βιολογικών μεθόδων επεξεργασίας είναι η αποδόμηση των οργανικών συστατικών από μικροοργανισμούς με παράλληλη αξιοποίηση από αυτούς της εσωτερικής ενέργειας των προς βιοαποδόμηση ενώσεων. Η αποτελεσματικότητα των μεθόδων εξαρτάται από την επιλογή του κατάλληλου μικροβιακού υποστρώματος για τις προς αποδόμηση ουσίες καθώς και από τις συνθήκες εφαρμογής της κάθε μεθόδου (π.χ. θρεπτικά συστατικά, τιμές pH και θερμοκρασίας κλπ.). 
• Οι βιολογικές μέθοδοι επεξεργασίας χωρίζονται σε δύο κύριες κατηγορίες: Αερόβιες και αναερόβιες. 
• Ακολούθως αναφέρονται μερικές από τις πλέον χρησιμοποιούμενες βιολογικές μεθόδους:

Αερόβιες μέθοδοι επεξεργασίας

Μέθοδος ενεργού ιλύος

Βιοσταθεροποίηση

Βιολογικά φίλτρα

Περιστρεφόμενοι βιολογικοί δίσκοι

Αεριζόμενοι τάφροι και μικρές λίμνες σταθεροποίησης

Χαλικοδιυλιστήρια

Αναερόβιες μέθοδοι επεξεργασίας

Αναερόβια χώνευση

Αναερόβια επεξεργασία ιλύος με ανοδική ροή

Αναερόβια φίλτρα

Αντιδραστήρες καθοδικής ροής

4. Θερμικές μέθοδοι

• Οι θερμικές μέθοδοι επεξεργασίας πραγματοποιούνται σε υψηλές θερμοκρασίες, στις οποίες τα Ε.Α. μετατρέπονται σε αέρια ή / και στερεά κατάλοιπα. 
• Είναι οι πλέον κατάλληλες επεξεργασίες κυρίως για ρεύματα αποβλήτων τα οποία περιέχουν συστατικά που είναι ανθεκτικά σε βιοαποδόμηση, είναι πτητικά, δεν μπορούν να διατεθούν με ασφάλεια σε ΧΥΤΕΑ ή να υποστούν αποτελεσματική επεξεργασία με άλλες μεθόδους. 
• Κατά τις θερμικές επεξεργασίες -εκτός από την καταστροφή των επικινδύνων συστατικών- επιτυγχάνεται μείωση του όγκου των αποβλήτων, είναι δυνατή η εκμετάλλευση της περιεχόμενης σε αυτά ενέργειας (θέρμανση, παραγωγή ατμού κ.ά.) αλλά είναι δυνατή και η παραγωγή αερίων ρύπων για τους οποίους απαιτείται η λήψη καταλλήλων μέτρων αντιρρύπανσης. 
• Οι κύριες τεχνολογίες θερμικής επεξεργασίας είναι οι ακόλουθες: 
-αποτέφρωση 
-πυρόλυση 
-αεριοποίηση 
-τεχνική πλάσματος 
-συναποτέφρωση Ε.Α. με συμβατικά καύσιμα

Η επιλογή της μεθόδου επεξεργασίας εξαρτάται από τα ακόλουθα: 

Α. Γενικά Κριτήρια 

• Δυνατότητα επεξεργασίας των αποβλήτων εντός της εγκατάστασης παραγωγής τους ή σε Κέντρο διαχείρισης Ε.Α 
• Είδος αποβλήτου (σύσταση, φυσικοχημικές ιδιότητες, ευμεταβλητότητα ως προς τη σύσταση) 
• Ποσότητα του προς επεξεργασία αποβλήτου 
• Συμβατότητα της μεθόδου με το προς επεξεργασία απόβλητο ή ομάδα αποβλήτων (συμβατότητα με την αρχή της μεθόδου, εφαρμοσιμότητα και περιορισμοί της μεθόδου). 
• Διαθεσιμότητα της τεχνολογίας 
• Περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την επεξεργασία με τη χρήση συγκεκριμένης τεχνολογίας / τρόποι αντιμετώπισης αυτών. 
• Παραγόμενα κατάλοιπα επεξεργασίας /πιθανά προβλήματα σχετικά με την διαχείριση αυτών. 
• Δυνατότητα από κοινού επεξεργασίας περισσοτέρων του ενός ρευμάτων αποβλήτων. Εξέταση της πιθανότητας αλληλεπίδρασης των αποβλήτων. 
• Ευελιξία των μεθόδων επεξεργασίας και προσαρμογή σε διακυμάνσεις ποσότητας / σύστασης αποβλήτων. 
• Απλότητα μεθόδου 
• Απαιτήσεις σε εξειδικευμένο προσωπικό 
• Ευκολία συντήρησης εγκαταστάσεων 
• Κόστος εγκατάστασης / λειτουργικό κόστος 

Β. Συγκριτικά κριτήρια αξιολόγησης εναλλακτικών μεθόδων - τεχνολογιών

• Κοινωνικά - θεσμικά κριτήρια 
-συμφωνία με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο 
-κοινωνική αποδοχή 
• Περιβαλλοντικά κριτήρια 
-παραγωγή αερίων ρύπων, υγρών αποβλήτων, στερεών καταλοίπων 
-ηχορρύπανση 
-αισθητική όχληση 
-πιθανότητα ατυχήματος – επίπεδο ασφάλειας 
• Οικονομικά κριτήρια 

-κόστος επένδυσης 
-λειτουργικό κόστος 
• Τεχνικά κριτήρια 
-ευελιξία 
-δυνατότητα σταθερής και ομαλής λειτουργίας 
-ευκολία συντήρησης 
-απλότητα στη λειτουργία 
-αντοχή στο χρόνο και στις φυσικές φθορές 
-προβλεπόμενη διάρκεια ζωής 
-απαιτήσεις σε προσωπικό και εξειδίκευση αυτού 
• Αξιοπιστία (υφιστάμενη εμπειρία από ανάλογες εφαρμογές)

Στον Πίνακα που ακολουθεί συνοψίζονται οι μέθοδοι επεξεργασίας των επικίνδυνων αποβλήτων.

ΜΕΘΟΔΟΣ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ/ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ

1.Φυσική επεξεργασία

Ø      Απορρόφηση σε ενεργό άνθρακα

-          Σε μορφή κόκκων για επικίνδυνα οργανικά και βιομηχανικά απόβλητα

-          Σε μορφή σκόνης για βιολογικά συστήματα επεξεργασίας

Εφαρμόσιμη για πολλά οργανικά τα οποία δεν ανταποκρίνονται σε βιολογική επεξεργασία. Υψηλός βαθμός ευελιξίας κατά την εφαρμογή & σχεδιασμό. Μεγάλης αποτελεσματικότητας

Απαιτείται αναγέννηση ή διάθεση του εξαντλημένου άνθρακα. Μπορεί να χρειάζεται προεπεξεργασία των αποβλήτων για αιωρούμενα στερεά, έλαια, λάδια. Υψηλό κόστος λειτουργίας και συντήρησης.

Πολλά ανόργανα & μερικά οργανικά παρουσιάζουν μικρό βαθμό απορρόφησης.

Η μέθοδος αποδίδει καλύτερα σε μέτριας διαλυτότητας ουσίες, σε οργανικές διακλαδούμενες ενώσεις (όχι ευθείας αλυσίδας), ακόρεστες , ασθενώς πολικές και μεγάλου Μ.Β.

Ø      Ιζηματοποίηση, φιλτράρισμα,flocculation.

Χαμηλού κόστους

Δημουργούνται λάσπες όπου χρειάζονται διάθεση.

Ø      Αεροδιαχωρισμός / διάχυση (air stripping)

Εύκολα εφαρμόσιμη. Ιδανική για  υγρά που έχουν ρυπανθεί από διαλύτες (VOCs) και για μικρές συγκεντρώσεις (<200 mg="" lt="" p="">

Ίσως χρειάζεται σύστημα ελέγχου των αερίων

Εφαρμόσιμη μόνο σε σχετικώς πτητικές, οργανικές ρυπαντικές ουσίες που προέρχονται από διαλύτες και δεν είναι τόσο διαλυτές στο νερό.

Ø      Ατμοδιαχωρισμός / διάχυση (steam stripping)

-          Υπό 1 atm

-          Υπό κενό

-          Υπό υψηλές πιέσεις (για απόβλητα διυλιστηρίων)

Eφαρμόζεται για την αφαίρεση πτητικών (όπως ακετόνη, αιθανόλη). & λιγότερο πτητικών ενώσεων από υγρά απόβλητα Λειτουργεί σε υψηλότερες θερμοκρασίες από τον αεροδιαχωρισμό

Υψηλές συγκεντρώσεις των οργανικών απαιτούν πολύπλοκα συστήματα αντιμετώπισης .Γενικά είναι υψηλού κόστους μέθοδος. Ο πολύπλοκος σχεδιασμός απαιτεί ανάλογη εμπειρία.

Χρήση ατμού αντί αέρα. Ο ατμός είναι απόλυτα διαλυτός στο νερό. Τα οργανικά στο νερό ανακτούνται ως ξεχωριστή υγρή φάση.

Ø      Εξάτμισηστερεών (soil vapor extraction)

Eφαρμόζεται σε εδάφη/σωρούς απορριμμάτων και λάσπες για την αφαίρεση των VOCs

Χρειάζεται εκτεταμένη μελέτη και μετρήσεις πεδίου για την εφαρμογή και λειτουργία του κατάλληλου συστήματος.

Χρησιμοποιείται περισσότερο σε εδάφη (vadose zone)

Ø      Επίπλευση

Εύκολα εφαρμόσιμη. Μικρού κόστους.

Δημουργούνται λάσπες όπου χρειάζονται διάθεση.

Ø      Αντίστροφη ώσμωση

Υψηλή δυνατότητα αφαίρεσης (removal)

Δημουργούνται λάσπες  προς διάθεση. Ίσως χρειάζεται προεπεξεργασία για την αφαίρεση των αιωρούμενων στερεών ή ρύθμιση του ΡΗ. Υψηλό κόστος.

Αστάθεια στη ροή των αποβλήτων και επηρρεασμός της απόδοσης τη μεθόδου από την σύνθεση/σύσταση τους.

2.Χημική επεξεργασία/

διαδικασίες

(χημικής οξείδωσης/αναγωγής)

Αντιμετώπιση οργανικών ενώσεων ευραίου φάσματος (χλωριωμένα VOCs, μερκαπτάνες, φαινόλες και ανόργανα όπως κυάνιο, χρώμιο) σε υγρά απόβλητα αλλά και στερεά/ρυπασμένο έδαφος (in situ).

Στα στερεά περιορίζεται από την δυνατότητα προσέγγισης των ρυπαντών από τα αντιδραστήρια. Aπαιτεί μελέτη της σύστασης του αποβλήτου και προσοχή στην επιλογή των αντιδραστηρίων και τις ποσότητες προσθήκης στο απόβλητο

Περιορισμένη εφαρμογή σε στερεά λόγω μεγάλου κόστους προεπεξεργασίας (εκσκαφή). Επεμβαίνει στην σύνθεση των ενώσεων περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα καταστροφής τους

Ø      Οζονόλυση

Μπορεί να καταστρέψει αδρανή (απρόσβλητα από άλλες μεθόδους) οργανικά. Εφαρμόζεται σε υγρά, στερεά και μίγματα αποβλήτων.

Η οξείδωση δεν είναι πλήρης όπως η αποτέφρωση ή η θερμική οξείδωση. Μπορεί να προκύψουν νέες επικίνδυνες ενώσεις με απαίτηση για περαιτέρω έλεγχο και επεξεργασία.. Απαιτείται υψηλή εξειδίκευση ικανού επιστημονικού προσωπικού. Υψηλό κόστος.

Έλεγχος του ΡΗ (<9). Οι ανεπιθύμητες δράσεις του όζοντος στην ατμόσφαιρα επιβάλλουν την άμεση χρήση του στο σύστημα επεξεργασίας. Τελευταία η χρήση του γίνεται μαζί με UVακτινοβολία (ως καταλύτης) ή Η2Ο2.

Ø      Προσθήκη Η2Ο2(παρουσία καταλύτη σιδήρου)

Επιτυχής οξείδωση οργανικών ουσιών σε επεξεργασία εδάφους in situ(PCPs, χρώματα, χλωριούχα, χρώμιο)

Προσεκτική μελέτη των ποσοτήτων προσθήκης

Προκαλούνται εξώθερμες αντιδράσεις. Ανάλογα με τις ουσίες προς μελέτη μπορεί να γίνει χρήση του μαζί μεUV για καλύτερα αποτελέσματα.

Ø      Ουδετεροποίηση/ κατακρίμνηση

Ευρύ φάσμα εφαρμογής. Χαμηλού κόστους

Παράγονται επικίνδυνες λάσπες

Πολυσύνθετες ενώσεις μειώνουν την αποτελεσματικότητά της

Ø      Ιοντοεναλλαγή

Μπορεί να γίνει ανάκτηση μετάλλων με μεγάλη αποτελεσματικότητα

Δημουργούνται λάσπες  προς διάθεση. Ίσως χρειάζεται προεπεξεργασία για την αφαίρεση των αιωρούμενων στερεών. Υψηλό κόστος.

Επίστρωση (fouling) με ρητίνες. Εξουδετερώνει μερικά συστατικά αλλά όχι κάποια άλλα.

Ø      Yγρού (ξηρού) αέρα οξείδωση (wet air)

Πολύ καλή μέθοδος διάλυσης αποβλήτων, που προορίζονται για αποτέφρωση ή για διαχωρισμό υλικών ή τοξικών προς βιολογική επεξεργασία

Η οξείδωση δεν είναι πλήρης όπως η αποτέφρωση ή η θερμική οξείδωση. Μπορεί να προκύψουν νέες επικίνδυνες ενώσεις με απαίτηση για περαιτέρω έλεγχο και επεξεργασία. Απαιτείται υψηλή εξειδίκευση ικανού επιστημονικού προσωπικού.

Ανεπαρκής εξουδετέρωση των χλωριωμένων οργανικών ενώσεων. Μέτριας απόδοσης καταστροφή των επικίνδυνων.

Ø      Χλωρίωση

Ουσιαστική και ολοκληρωμένη καταστροφή των επικίνδυνων. Ευρέως διαδεδομένη. Εύκολη εφαρμογή.

Εξειδικευμένη μέθοδος για κυανιούχα. Άμεση εξάρτηση από το ΡΗ. Ασταθές σε υδατικά δτα

Επεμβαίνει στην σύνθεση των ενώσεων περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα καταστροφής τους

Ø      Διαδικασίες υπερκρίσιμων ρευστών

- Υπερκρίσιμων ρευστών εξαγωγή (SCFΕ)

-    Υπερκρίσιμη υγρή οξείδωση (SCWO)

Αποτελεσματικότατη εξαγωγή/οξείδωση οργανικών ρυπαντικών φορτίων σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Απομάκρυνση/αφαίρεση μεγάλου εύρους οργανικών ουσιών από υγρά & λάσπες.

Καταστροφή των οργανικών ουσιών/όχι απομάκρυνση, στην (SCWO) διαδικασία.

Απαιτείται προσεκτικός σχεδιασμός, επιλογή κατάλληλου εξοπλισμού και εξέταση αρκετών παραμέτρων για τη σωστή λειτουργία.

Οικονομικότερη για υδατικά απόβλητα με συγκεντρώσεις οργανικών μεταξύ         1-20% κ.β. (σε αυτό το εύρος η θερμοκρασία του SCF υπερβαίνει την κρίσιμη θερμ. του νερού)

Ø      Διαδικασία μεμβρανών/ Διαπερατές κλίνες (Permeable treatment beds)

-          Ηλεκτροδιάλυση

-          Αντίστροφη ώσμωση

-          Υπερδιήθηση

Ευρέως εφαρμόσιμη στην βιομηχανία.Mικρό κόστος.

Απαιτείται περιοδική αντικατάσταση των χρησιμοποιούμενων μέσων επεξεργασίας και απόρριψή τους ως ακατάλληλα.

Πολύ καλή μέθοδος για αραιές δέσμες (shallow plumes). Πολλά αντιδραστήρια χειρίζονται ένα περιορισμένο είδος ρυπαντικών φορτίων. Η απόδοση περιορίζεται από τις μεταβαλλόμενες ροές των υπογείων νερών και τη χρήση τους από τη βιομηχανία  για διαχωρισμό & επίστρωση

Ø      Χημική έγχυση(chemical injection)

Ελάχιστης εκσκαφής (excavation). Δεν απαιτείται άντληση.

Χρειάζονται εκτεταμένες αναλύσεις

Πολύ καλή μέθοδος για αραιές δέσμες (shallow plumes). Πρέπει τα απόβλητα να είναι ομογενοποιημένα.

3.Βιολογική επεξεργασία

Ø      Συμβατική/τυπική

Εφαρμόσιμη για πολλά είδη οργανικών φορτίων. Υψηλής βιοαποδόμησης. Χαμηλού κόστους.

Μπορεί να παράγονται επικίνδυνες λάσπες και να απαιτείται διαχείρισή τους. Ίσως και προεπεξεργασία πριν τη διάθεση.

Οι μικροοργανισμοί είναι ευαίσθητοι σε κάποια επίπεδα οξυγόνου, την θερμοκρασία, το τοξικό φορτίο και τις ροές (inlet). Μερικά οργανικά φορτία είναι δύσκολο να επεξεργαστούν. Η σύνθεση και ροή των μεταβολλών μπορεί να επηρρεάσουν την απόδοση του συστήματος

Ø      Επιτόπου βιοδιάσπαση/ εσωτερική

Καταστροφή των αποβλήτων στην κατάλληλη θέση

Χρειάζονται εκτεταμένες αναλύσεις και έρευνα.

Ο αερισμός είναι δύσκολο να γίνει σε βάθος πάνω από 2 ft. Πολλά οργανικά είδη βιοαποικοδομούνται δύσκολα. Χρειάζεται συνδυασμός ρευμάτων αποβλήτων και υδρογεωλογικά χαρακτηριστικά. Αναγκαία η προανάμιξη μικροργανισμών, θρεπτικών και ρυπαντών.

4.Θερμικές μέθοδοι

-         Αποτέφρωση

-         Αεροεξάτμιση

-         Αποτεφρωτήρες υγρής έγχυσης

4.1 Αποτέφρωση

-  Συμβατική

Καταστρέφει οργανικά απόβλητα

Απαιτείται διάθεση των υπολειμμάτων. Έλεγχοι/τεστ καύσης. Καλά εκπαιδευμένο προσωπικό. Υψηλό κόστος

-  Επι τόπου

Καταστρέφει οργανικά απόβλητα. Δεν απαιτείται μεταφορά τους.

Απαιτείται διάθεση των υπολειμμάτων. Πρώτες ύλες επί τόπου. Έλεγχοι/τεστ καύσης. Καλά εκπαιδευμένο προσωπικό. Υψηλό κόστος

Οι κινητές μονάδες έχουν χαμηλή τροφοδοτική λειτουργία.

5. Σταθεροποίηση/  στερεοποίηση(μεγαλύτερου εύρους και εξειδίκευσης από τις φυσικοχημικές μεθόδους)

Επεξεργασία υπολειμμάτων (από άλλες διαδικασίες), λασπών και εδαφών που χρειάζονται απορρύπανση.

Εκτεταμένη μελέτη

Λειτουργεί συνδυαστικά με άλλες μεθόδους & υπομεθόδους.

Πηγές

Δέσπω Φάττα, ΓΑΙΑ, Εργαστήριο Μηχανικής Περιβάλλοντος, Διαχείριση Επικίνδυνων Αποβλήτων, Μάιος 2006 (Kείμενο από τη Μελέτη για την Ανάπτυξη Τεχνικών Προδιαγραφών Διαχείρισης Επικινδύνων Αποβλήτων στην Ελλάδα

Βιβλιογραφία

Δείτε εδώ την Περίληψη του Εθνικού Σχεδιασμού για την Διαχείριση των Επικίνδυνων Στερεών Αποβλήτων

Εδώ
θα βρείτε μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Ε.Ε. για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων στα κράτη μέλη. (July 2002, Study on Hazardous Household Waste (HHW) with a main emphasis on hazardous household chemicals (HHC))

Δείτε εδώ την έκθεση ομάδας εργασίας του ΤΕΕ για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης (Ιανουάριος 2005).

Δείτε εδώ την έκθεση της Greenpeace για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων στην Ελλάδα.

 

{jgototop}{/jgototop}

| + - | RTL - LTR

I Support the Bring Them Back Campaign

Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.