Γράφτηκε από τον/την Λάμπρος Κατηγορία: Διαχείριση απορριμμάτων
Δημοσιεύτηκε στις 31 Οκτωβρίου 2010 Εμφανίσεις: 2214
Εκτύπωση

Απόβλητα από Ηλεκτρικό και Ηλεκτρονικό Εξοπλισμό - ΑΗΗΕ

 

Ορισμοί

Ο όρος απόβλητα από ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό (ΑΗΗΕ), αναφέρεται σε ένα ευρύ φάσμα υλικών και πρόκειται ουσιαστικά για το πιο πολύπλοκο ρεύμα στερεών αποβλήτων. Η πολυπλοκότητα του οφείλεται στην μεγάλη ποικιλία υλικών που χρησιμοποιούνται ως πρώτες ύλες για την παραγωγή ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΗΗΕ), καθώς και στο μεγάλο αριθμό ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών προϊόντων. Είναι σημαντικό να δοθούν οι ορισμοί για τους δύο παραπάνω όρους, όπως αυτοί καθορίζονται από την Οδηγία 2002/96 της Ευρωπαϊκής ένωσης.

“Ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός” ή “HHE” είναι ο εξοπλισμός του οποίου η ορθή λειτουργία εξαρτάται από ηλεκτρικά ρεύματα ή ηλεκτρομαγνητικά πεδία και ο εξοπλισμός για την παραγωγή. Τη μεταφορά και τη μέτρηση των ρευμάτων και πεδίων αυτών, ο οποίος υπάγεται στις κατηγορίες του Πίνακα 1.1 και ο οποίος έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί υπό ονομαστική τάση μέχρι 1000 Vεναλλασσόμενου ρεύματος και μέχρι 1500 V συνεχούς ρεύματος”.

“Απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού” ή “AHHE” νοείται ο ηλεκτρικός και ηλεκτρονικός εξοπλισμός που θεωρείται “απόβλητο” κατά την έννοια του άρθρου 1(α) της οδηγίας 75/442/ΕΚ ”

[1] Αντικαταστάθηκε από τη νέο Οδηγία Πλαίσιο 2006/12/ΕΚ

Τα ΑΗΗΕ ταξινομούνται στις κάτωθεν κατηγορίες, με βάση την πηγή προέλευσή τους:

1. Μεγάλες οικιακές συσκευές

2.Μικρές οικιακές συσκευές

3.Εξοπλισμός πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών

4. Καταναλωτικά είδη

5. Φωτιστικά είδη

Μεγάλες συσκευές ψύξης

Ψυγεία

Καταψύκτες

Λοιπές μεγάλες συσκευές που χρησιμοποιούνται για διατήρηση και αποθήκευση τροφίμων

Πλυντήρια ρούχων

Στεγνωτήρια ρούχων

Πλυντήρια πιάτων

Συσκευές μαγειρικής

Ηλεκτρικές κουζίνες

Ηλεκτρικά μάτια

Φούρνοι μικροκυμάτων

Άλλες μεγάλες συσκευές που χρησιμοποιούνται για μαγείρεμα/ επεξεργασία τροφίμων

Ηλεκτρικές θερμάστρες

Ηλεκτρικά θερμαντικά σώματα

Άλλες μεγάλες συσκευές για τη θέρμανση χώρων κ.α.

Ηλεκτρικοί ανεμιστήρες

Συσκευές κλιματισμού

Άλλα είδη εξοπλισμούς αερισμού, απαγωγής αερίων και κλιματισμού

Ηλεκτρικές σκούπες

Σκούπες χαλιών

Άλλες συσκευές καθαριότητας

Συσκευές χρησιµοποιούµενες για ράψιµο, πλέξιµο, ύφανση και άλλες κλωστοϋφαντουργικές εργασίες

Ηλεκτρικά σίδερα και άλλες συσκευές για το σιδέρωµα, το µαγγάνισµα και εν γένει τη φροντίδα των ρούχων

Φρυγανιέρες

Συσκευές τηγανίσµατος (φριτέζες)

Μύλοι, καφετιέρες και συσκευές ανοίγµατος ή σφραγίσµατος περιεκτών ή συσκευασιών

Ηλεκτρικά μαχαίρια

Συσκευές κοπής και στεγνώματος μαλλιών, βουρτσίσµατος δοντιών, ξυρίσµατος, μασάζ και άλλες συσκευές περιποίησης

του σώµατος

Ρολόγια και εξοπλισµός μέτρησης, αναγραφής ή καταγραφής χρόνου

Ζυγαριές

Συγκεντρωτική επεξεργασία δεδοµένων:

Μεγάλοι υπολογιστές (mainframes)

Μεσαίοι υπολογιστές (mini computers)

Μονάδες εκτύπωσης

Συστήµατα προσωπικών υπολογιστών:

Προσωπικοί υπολογιστές [συµπεριλαµβανοµένων των κεντρικών µονάδων επεξεργασίας (CPU), των ποντικιών, των οθονών

και των πληκτρολογίων]

Φορητοί υπολογιστές (lap-top) (συµπεριλαµβανοµένων των CPU, των ποντικιών, των οθονών και των πληκτρολογίων)

Υπολογιστές τσέπης (notebook)

Υπολογιστές χειρός (notepad)

Εκτυπωτές

Φωτοαντιγραφικά µηχανήµατα

Ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές γραφοµηχανές

Αριθµοµηχανές τσέπης και επιτραπέζιες

και άλλα προϊόντα και είδη εξοπλισµού για τη συλλογή, αποθήκευση, επεξεργασία, παρουσίαση ή διαβίβαση πληροφοριών µε ηλεκτρονικά μέσα

Τερµατικά και συστήµατα χρηστών

Ραδιόφωνα

Τηλεοράσεις

Κάµερες μαγνητοσκόπησης (βιντεοκάµερες)

Μαγνητοσκόπια (συσκευές αναπαραγωγής εικόνας)

Συσκευές ηχογράφησης υψηλής πιστότητας

Ενισχυτές ήχου

Μουσικά όργανα

και άλλα προϊόντα και είδη εξοπλισµού για την εγγραφή ή αναπαραγωγή ήχου ή εικόνων, συµπεριλαµβανοµένων των σηµάτων ή άλλων τεχνολογιών διανοµής ήχου και εικόνας µε άλλα πλην των τηλεπικοινωνιακών µέσα

Φωτιστικά για λαµπτήρες φθορισµού πλην των οικιακών φωτιστικών σωμάτων

Ευθείς λαµπτήρες φθορισµού

Λαµπτήρες φθορισµού μικρών διαστάσεων

Λαµπτήρες εκκενώσεως υψηλής έντασης, συµπεριλαµβανοµένων των λαµπτήρων νατρίου υψηλής πίεσης και των λαµπτήρων

αλογονούχων µετάλλων

Λαµπτήρες νατρίου χαµηλής πίεσης

Άλλος φωτιστικός εξοπλισµός και εξοπλισµός προβολής ή ελέγχου του φωτός πλην των λαµπτήρων πυράκτωσης

6. Ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά εργαλεία (εξαιρουµένων των μεγάλης κλίµακας σταθερών βιοµηχανικών εργαλείων)

7. Παιχνίδια και εξοπλισµός ψυχαγωγίας και αθλητισµού

8. Ιατροτεχνολογικά προϊόντα (εξαιρουµένων των εµφυτεύσιµων και µολυσµένων)

9. Όργανα παρακολούθησης και ελέγχου

10. Συσκευές αυτόµατης διανοµής

Τρυπάνια

Πριόνια

Ραπτοµηχανές

Εξοπλισµός για την τόρνευση, τη λείανση, την επίστρωση, το τρόχισµα, το πριόνισµα, το κόψιµο, τον τεµαχισµό, τη

διάτµηση, τη διάτρηση, τη διάνοιξη οπών, τη μορφοποίηση, την κύρτωση και άλλες παρόµοιες επεξεργασίες ξύλου, µετάλ

λου και άλλων υλικών

Εργαλεία για τη στερέωση µε βίδες, καρφιά ή κοινωµάτια και την αφαίρεσή τους και για παρόµοιες χρήσεις

Εργαλεία για συγκολλήσεις εν γένει και παρόµοιες χρήσεις

Ηλεκτρικά τραίνα ή αυτοκινητοδρόµια

Φορητές κονσόλες βίντεο παιχνιδιών

Βιντεοπαιχνίδια

Υπολογιστές για ποδηλασία, καταδύσεις, τρέξιµο, κωπηλασία κ.λπ.

Αθλητικός εξοπλισµός µε ηλεκτρικά ή ηλεκτρονικά κατασκευαστικά στοιχεία

Κερµατοδέκτες τυχερών παιχνιδιών

Ακτινοθεραπευτικός εξοπλισµός

Καρδιολογικός εξοπλισµός

Συσκευές αιµοκάθαρσης

Συσκευές πνευµονικής οξυγόνωσης

Εξοπλισµός πυρηνικής ιατρικής

Ιατρικός εξοπλισµός για in-vitro διάγνωση

Συσκευές ανάλυσης

Καταψύκτες

Τεστ γονιµοποίησης

Άλλες συσκευές για την ανίχνευση, την πρόληψη, την παρακολούθηση, την αντιµετώπιση ή την ανακούφιση ασθενειών,

σωµατικών βλαβών και αναπηριών

Ανιχνευτές καπνού

Συσκευές θερµορύθµισης

Θερµοστάτες

Συσκευές µέτρησης, ζύγισης ή προσαρµογής για οικιακή η εργαστηριακή χρήση

Άλλα όργανα παρακολούθησης και ελέγχου χρησιµοποιούµενα σε βιοµηχανικές εγκαταστάσεις (π.χ. σε ταµπλώ ελέγχου)

Συσκευές αυτόµατης διανοµής θερµών ποτών

Συσκευές αυτόµατης διανοµής θερµών ή ψυχρών φιαλών ή μεταλλικών δοχείων

Συσκευές αυτόµατης διανοµής στερεών προϊόντων

Συσκευές αυτόµατης διανοµής χρηµάτων

Κάθε είδους συσκευές αυτόµατης διανοµής οποιουδήποτε προϊόντος

Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων

Στον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Αποβλήτων, τα ΑΗΗΕ ταξινομούνται με τον τετραψήφιο κωδικό 16 02, ενώ  σημειώνεται ότι η υποκατηγορία με τον διψήφιο αριθμό 16 αναφέρεται στα απόβλητα μη προδιαγραφόμενα αλλιώς στον κατάλογο και σε αυτή ανήκουν πέρα από τα ΑΗΗΕ, τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους (κωδικοποίηση 16 01).

16 02

ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΑΠΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ

16 02 09*

Μετασχηµατιστές και πυκνωτές που περιέχουν PCB ή PCT

16 02 10*

Απορριπτόµενος εξοπλισµός που περιέχει PCB ή PCT ή έχει µολυνθεί από παρόµοιες ουσίες άλλος από τον αναφερόµενο στο 16 02 09

16 02 11*

Απορριπτόµενος εξοπλισµός που περιέχει χλωροφθοράνθρακες

16 02 12*

Απορριπτόµενος εξοπλισµός που περιέχει ελεύθερο αµίαντο

16 02 13*

Απορριπτόµενος εξοπλισµός που περιέχει επικίνδυνα συστατικά στοιχεία άλλος από τους αναφερόµενους στο 16 02 09 έως 16 02 12

16 02 14*

Απορριπτόµενος εξοπλισµός άλλος από τον αναφερόµενο στο 16 02 09 έως 16 02 13

16 02 15*

Επικίνδυνα συστατικά στοιχεία που έχουν αφαιρεθεί από απορριπτόµενο εξοπλισµό

16 02 16*

Συστατικά στοιχεία που έχουν αφαιρεθεί από απορριπτόµενο εξοπλισµό άλλα από αυτά που αναφέρονται στο 16 02 15

[Τα απόβλητα που θεωρούνται επικίνδυνα σημειώνονται με αστερίσκο όπως ορίζει η Απόφαση 2000/532/ΕΚ]. 


Επιπροσθέτως σημειώνεται ότι στην κατηγορία με τον κωδικό 20 (Δημοτικά απόβλητα και παρόμοια απόβλητα από εμπορικές δραστηριότητες, βιομηχανίες και ιδρύματα περιλαμβανομένων μερών χωριστά συλλεχθέντων) ταξινομούνται τα κάτωθεν απόβλητα που δύναται να περιέχονται στα ΑΗΗΕ

Κωδικός

Είδος Αποβλήτου

20 01 21*

Σωλήνες φθορισµού και άλλα απόβλητα περιέχοντα υδράργυρο

20 01 23*

Απορριπτόµενος εξοπλισµός που περιέχει χλωροφθοράνθρακες

20 01 35*

Απορριπτόµενος ΗΗΕ  άλλος από τον αναφερόµενο στο 20 01 21 και 20 01 23 που περιέχει επικίνδυνα συστατικά στοιχεία

20 01 36*

Απορριπτόµενος ΗΗΕ  άλλος από τον αναφερόµενο στο 20 01 21, 20 01 23  και  20 01 35

Ακολουθούν οι ορισμοί εμπλεκόμενων φορέων που αφορούν στη διαχείριση των ΑΗΗΕ.

«Παραγωγός»: οιοδήποτε πρόσωπο, ανεξάρτητα από το ποια τεχνική πωλήσεων χρησιµοποιεί, συµπεριλαµβανοµένης της εξ αποστάσεως επικοινωνίας σύµφωνα µε την οδηγία 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συµβουλίου, της 20ής Μαΐου 1997, για την προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συµβάσεις (1), το οποίο:

i) κατασκευάζει και πωλεί ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισµό µε τη µάρκα του
ii)µεταπωλεί µε τη µάρκα του εξοπλισµό παραγόµενο από άλλους προµηθευτές, όπου ο µεταπωλητής δεν θεωρείται «παραγωγός» εφόσον η µάρκα του παραγωγού αναγράφεται στoν εξοπλισµό σύµφωνα µε το σηµείο i)
iii)εισάγει ή εξάγει κατ' επάγγελµα ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισµό σε ένα κράτος µέλος.

«Διανοµέας»: οιοσδήποτε παρέχει ηλεκτρικό ή ηλεκτρονικό εξοπλισµό, επί εµπορικής βάσεως, σε εκείνον που πρόκειται να τον χρησιµοποιήσει.

«ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης»: τα ΑΗΗΕ που προέρχονται από νοικοκυριά και από εµπορικές, βιοµηχανικές, ιδρυµατικές και άλλες πηγές, η φύση και η ποσότητα των οποίων είναι παρόµοιες µε των προερχόµενων από νοικοκυριά.

Ορφανά προϊόντα-Ιστορικά απόβλητα : Τα ΑΗΗΕ από προϊόντα που διατέθηκαν στην αγορά πριν από τις 13 Αυγούστου 2005 αλλά και προϊόντα όπου οι εταιρίες που τα παρασκεύασαν έχουν κλείσει

Λευκά προιόντα: Μεγάλες οικιακές εφαρμογές, όπως ψυγεία, πλυντήρια κ.α.
Καφέ προιόντα: Οπτικοακουστικός εξοπλισμός όπως τηλεοράσεις, ηχοσυστήματα κ.α.
Γκρι εμπορεύματα (grey ware): Ο όρος αναφέρεται στα προϊόντα του τομέα πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών (π.χ. Η/Υ, φωτοαντιγραφικά, fax κ.α.).

B2B (Business to Business WΕΕΕ): AHHE μη οικιακής προέλευσης

Σύσταση

Διάφορες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί με στόχο την εκτίμηση της ποσότητας των ΑΗΗΕ στην Ε.Ε αλλά τα αποτελέσματα διαφέρουν σε σημαντικό βαθμό λόγω των διαφορετικών μεθόδων και υποθέσεων που έγιναν. Εκτιμάται ότι παράγονται    12-20kg/ κάτοικο/ έτος. και η συνολική ετήσια ποσότητα στην Ε.Ε.  κυμαίνεται μεταξύ 6,5-7,5 εκατομμύρια τόνους. Η ποσότητά τους αυξάνεται συνεχώς (16-28% κάθε 5 χρόνια), καθώς παρουσιάζουν περίπου τρεις φορές μεγαλύτερο ρυθμό αύξησης από αυτόν των αστικών αποβλήτων και αποτελούν ήδη το 4-6% των συνολικά παραγόμενων Α.Σ.Α. Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι παράγονται περίπου 170.000 τόνοι ΑΗΗΕ ετησίως.

Η σύσταση των ΑΗΗΕ αναμένεται να διαφοροποιηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων αλλά και των νομοθετικών ρυθμίσεων όπως η Οδηγία 2002/95 που απαγορεύει τη χρήση ορισμένων επικίνδυνων ουσιών αλλά και  η Οδηγία για τον οικολογικό σχεδιασμό των προϊόντων που καταναλώνουν ενέργεια (2005/32/ΕΚ). Αναμένεται στο μέλλον τα ΑΗΗΕ να περιλαμβάνουν λιγότερα σιδηρούχα υλικά και πολύτιμα υλικά και  αυξημένες ποσότητες αλουμινίου και πλαστικών. Στο Διάγραμμα που ακολουθεί απεικονίζεται η μέση σύσταση του ρεύματος των ΑΗΗΕ.

diagrammasmall Πηγή: European Topic Centre on Waste and Material Flows Topic, Centre of European Environment Agency

Τα πιο επικίνδυνα συστατικά που περιέχονται στα ΑΗΗΕ, αφορούν στα βαρέα μέταλλα όπως ο μόλυβδος, ο υδράργυρος, το χρώμιο,  στις αλογονούχες ενώσεις (CFC), στα πλαστικά και στα ηλεκτρονικά κυκλώματα που περιέχουν βρωμιούχους φλογοεπιβραδυντές. Επιπροσθέτως άλλα επικίνδυνα συστατικά που πιθανώς να περιέχονται στα ΑΗΗΕ είναι ο αμίαντος, το νικέλιο και ο χαλκός και το αρσενικό. Στο Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 2002/96/ΕΚ καταγράφονται τα κατασκευαστικά μέρη που πρέπει να απομακρύνονται από το ρεύμα των ΑΗΗΕ και να συλλέγονται χωριστά, καθώς εμπεριέχουν επικίνδυνες ουσίες. Στον Πίνακα  1 που ακολουθεί απεικονίζονται  τα προαναφερθέντα κατασκευαστικά μέρη, η κωδικοποίησή τους με βάση τον ΕΚΑ καθώς και οι επικίνδυνες ουσίες που περιέχουν.

Πίνακας 1: Επικίνδυνα υλικά που πρέπει να απομακρύνονται από το ρεύμα των ΑΗΗΕ.

Μέρη του Παραρτήματος ΙΙ

Επικίνδυνη Ουσία

Ταξινόμηση

Πυκνωτές που περιέχουν πολυχλωριωµένα διφαινύλια

PCB

16 02 09*

Κατασκευαστικά στοιχεία που περιέχουν υδράργυρο, όπως διακόπτες και οπισθοφωτιστικές λυχνίες

Hg

16 01 08*

Μπαταρίες

Pb, Cd, Hg

16 06 01*

16 06 02*

16 06 03*

Πλακέτες τυπωµένων κυκλωµάτων από κινητά τηλέφωνα εν γένει και από άλλες συσκευές>10cm2

BFRs, Be

16 02 13*

Δοχεία υγρών ή κολλωδών μελανιών καθώς και έγχρωµων

16 02 15*  ή

16 02 16

Πλαστικά υλικά που περιέχουν βρωµιούχους φλογοεπιβραδυντές

BFRs

16 02 15*  ή

16 02 16

Αµιαντούχα απόβλητα και κατασκευαστικά στοιχεία που περιέχουν αµίαντο

Αμίαντος

16 02 12*

Καθοδικές λυχνίες

Pb, φώσφορος

16 02 15*

CFC,HCFC, HFC,HC

ODS

16 02 11*

20 01 23*

Λαµπτήρες εκκένωσης αερίων

Hg

20 01 21*

Οθόνες υγρών κρυστάλλων> 100cm2, οθόνες φωτιζόµενες από το πίσω µέρος τους µε λαµπτήρες εκκένωσης αερίων

Hg, υγροί κρύσταλλοι

16 02 13*

Εξωτερικά ηλεκτρικά καλώδια

BFR

16 02 13*

Κατασκευαστικά στοιχεία µε πυρίµαχες κεραµικές ίνες

RCF

16 02 13*

Κατασκευαστικά στοιχεία µε ραδιενεργές ουσίες

Ραδιενεργά νουκλίδια

Οι ηλεκτρολυτικοί πυκνωτές που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες

16 02 15* ή

16 02 16

Επεξεργασία

Τα ΑΗΗΕ περιέχουν πλήθος κατασκευαστικών υλικών, η πλειοψηφία των οποίων μπορεί να ανακτηθεί και αξιοποιηθεί σε μεγάλο  βαθμό. Οι μέθοδοι επεξεργασίας που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ταξινομούνται στις εξής 2 βασικές κατηγορίες:

-Τεμαχισμός (shredding) των υλικών και μετέπειτα εφαρμογή διαφόρων μεθόδων διαχωρισμού των επιμέρους  κλασμάτων                                             
-Αποσυναρμολόγηση των κατασκευαστικών μερών, η οποία διακρίνεται σε μη καταστρεπτική (δεν καταστρέφονται τα επιμέρους τμήματα) και μερικώς καταστρεπτική (καταστρέφονται ορισμένα τμήματα π.χ. συνδέσεις)

Στην παρούσα φάση η διαδικασία της αποσυναρμολόγησης δεν είναι αυτοματοποιημένη κάτι που προβλέπεται να συμβεί πλήρως στο μέλλον, ως αποτέλεσμα και του περιβαλλοντικού σχεδιασμού των προϊόντων (DFE-design for the environment). Η χειρωνακτική αποσυναρμολόγηση και ο διαχωρισμός των ΑΗΗΕ, ανεβάζει το κόστος επεξεργασίας με αποτέλεσμα να πραγματοποιείται μόνο για τα πολύτιμα υλικά που περιέχονται στα ΑΗΗΕ. Η έλλειψη κατασκευαστικών δεδομένων για τις παλιές ηλεκτρικές συσκευές αλλά και το εύρος των προϊόντων και των υλικών που περιέχονται στα ΑΗΗΕ, δυσχεραίνουν την αυτοματοποίηση της διαδικασίας αποσυναρμολόγησης και την αποδέσμευση της από τον ανθρώπινο παράγοντα.

Για τους παραπάνω λόγους η μέθοδος του τεμαχισμού χρησιμοποιείται ευρέως σε εργοστάσια επεξεργασίας ΑΗΗΕ.

Στο Διάγραμμα 1 που ακολουθεί απεικονίζονται τα βήματα που ακολουθούνται για την επεξεργασία των ΑΗΗΕ.



epexdiagrambig
Διάγραμμα 1: Διάγραμμα ροής για τη διαχείριση των ΑΗΗΕ

Σε γενικές γραμμές, οι τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για το διαχωρισμό – ανάκτηση των διαφόρων βασικών ρευμάτων των ΑΗΗΕ απεικονίζονται στον Πίνακα που ακολουθεί:

Υλικό

Μέθοδος

Σιδηρούχα μέταλλα

-  Μαγνητικός διαχωρισμός

-  Διαχωρισμός ειδικού βάρους

Μη σιδηρούχα μέταλλα

-   Eddy Current (επαγωγικός διαχωρισμός)

-    Διαχωρισμός μέσω φυγοκεντρικού επιταχυντή (σύνθετα υλικά)

-    Διαχωρισμός ειδικού βάρους

Μέταλλα (γενικά, από άλλα υλικά)

-    Κρυογενικές μέθοδοι

Μέταλλα με χαμηλό σημείο τήξης

-   Θερμικές μέθοδοι

Πλαστικό

-   Ηλεκτροστατικός διαχωρισμός

-   Αεροδιαχωρισμός

-   Διαχωρισμός ειδικού βάρους

-    Διαχωρισμός μέσω φυγοκεντρικού επιταχυντή (σύνθετα υλικά)

Γυαλί (κυρίως για CRTs)

-   Διαχωρισμός υγρής κλίνης

-   Διαχωρισμός ειδικού βάρους

Ευγενή - πολύτιμα μέταλλα

-   Ειδικές τεχνολογίες (κλίβανοι, διύλιση, χημικές αντιδράσεις, κλπ.)

-   Διαχωρισμός υγρής κλίνης


Άλλες βοηθητικές, αλλά απαραίτητες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στην επεξεργασία των ΑΗΗΕ για να βοηθήσουν τον μετέπειτα διαχωρισμό των δομικών τους υλικών είναι:

Μέθοδος

Αποτέλεσμα Μεθόδου

Τεμαχισμός

Θραύση, ελάττωση μεγέθους ΑΗΗΕ στα επιθυμητά επίπεδα

Συμπίεση

Αύξηση πυκνότητας τελικών υλικών

Κοσκίνισμα

Διαχωρισμός κλασμάτων ΑΗΗΕ βάσει μεγέθους

Απορρύπανση

Χειρονακτική ή μηχανική αφαίρεση επικινδύνων τμημάτων ΑΗΗΕ

Αποσυναρμολόγηση

Αποσύνδεση τμημάτων των ΑΗΗΕ για περαιτέρω απορρύπανση ή ξεχωριστή επεξεργασία

Δόνηση

Δημιουργία συνθηκών ομοιογενούς ροής αποβλήτων στην είσοδο των διαφόρων διατάξεων επεξεργασίας/διαχωρισμού

Ζύγιση

Καταγραφή βάρους ΑΗΗΕ


Η τεχνολογία επεξεργασίας των ΑΗΗΕ εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Εδώ θα βρείτε περισσότερες   πληροφορίες σχετικά με τις εταιρίες που ειδικεύονται στη διαχείριση των αποβλήτων από ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό.

 

Πλαίσιο Διαχείρισης

Tο ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη διαχείριση των ΑΗΗΕ αποτελείται από τις Οδηγίες 2002/96/EK και 2003/108/EK. Σύμφωνα με τις παραπάνω Οδηγίες τα κράτη μέλη οφείλουν να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να διαμορφωθούν συστήματα διαχείρισης όπου οι διανομείς και οι τελικοί κάτοχοι των συσκευών θα μπορούν να επιστρέψουν τα ΑΗΗΕ δωρεάν. Οι παραγωγοί προϊόντων ΗΗΕ θα πρέπει να συμβληθούν με συλλογικά συστήματα διαχείρισης ή να διαμορφώσουν οι ίδιοι ατομικά συστήματα, ενώ με βάση την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» υποχρεούνται να χρηματοδοτήσουν τη συλλογή και επεξεργασία αυτών. Επιπλέον θεσπίστηκε ποσοτικός στόχος συλλογής έως τις 31/12/2006, τα 4 kg/κάτοικο και καθορίστηκαν στόχοι αξιοποίησης των συλλεχθέντων αποβλήτων. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί πως έχει ήδη προκηρυχθεί από την Ε.Ε. η εκπόνηση μελέτης για την αναθεώρηση της Οδηγίας 2002/96 ώστε να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις της εφαρμογής της σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να θεσπιστούν νέοι ποσοτικοί στόχοι όπως είχε αρχικώς προβλεφθεί. Η Οδηγία 2002/95 και η τελευταία τροποποίηση της τον Απρίλιο του 2006 με την Απόφαση 2006/310/ΕΚ, επηρεάζουν έμμεσα τη διαχείριση των ΑΗΗΕ απαγορεύοντας τη χρήση συγκεκριμένων επικίνδυνων ουσιών στα νέα προϊόντα και περιορίζοντας με αυτό τον τρόπο την πιθανότητα εμφάνισή τους στο ρεύμα των μελλοντικών ΑΗΗΕ.

Το αντίστοιχο νομικό πλαίσιο που διέπει τη διαχείριση των ΑΗΗΕ στην Ελλάδα, αποτελείται από το Νόμο 2939/01 και τα Προεδρικά Διατάγματα 117/2004 και 15/2006. Έχει εγκριθεί από το 2004 και λειτουργεί συλλογικό σύστημα διαχείρισης των ΑΗΗΕ με την επωνυμία «ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΣΥΣΚΕΥΩΝ Α.Ε». Ανατρέξτε στην ιστοσελίδα του συστήματος για να αναζητήσετε περισσότερες πληροφορίες. http://www.electrocycle.gr

Σύμφωνα με την προαναφερθείσα νομοθεσία θα πρέπει να συλλεχθούν 44.000 τόνοι αποβλήτων έως το τέλος του 2006. Ως και το τέλος του 2005 οι συμβεβλημένες στο σύστημα εταιρείες, καλύπτουν το 68% της αγοράς ήτοι 132.000 τόνους. Αναφορικά με τις ποσότητες των οποίων οι παραγωγοί δεν είναι ενταγμένοι στο σύστημα αυτές αφορούν κυρίως στα καταναλωτικά είδη (20.000 τόνοι), τα φωτιστικά είδη (17.000 τόνοι) και στον εξοπλισμό πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών (10.000 τόνοι). Όπως αναφέρθηκε έκτός από τον ποσοτικό στόχο συλλογής, έχουν θεσπιστεί και ποσοτικοί στόχοι αξιοποίησης για κάθε κατηγορία ΑΗΗΕ. Οι στόχοι αυτοί απεικονίζονται στον Πίνακα που ακολουθεί.

Κατηγορίες ΑΗΗΕ

Ανακύκλωση (μέσο βάρος / συσκευή)

Αξιοποίηση (μέσο βάρος / συσκευή)

Μεγάλες οικιακές συσκευές

75%

80%

Συσκευές αυτόματης διανομής

75%

80%

Εξοπλισμός πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών

65%

75%

Καταναλωτικά είδη

65%

75%

Μικρές οικιακές συσκευές

50%

70%

Φωτιστικά είδη

50%

70%

Ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά εργαλεία

50%

70%

Παιχνίδια, εξοπλισμός ψυχαγωγίας και αθλητισμού

50%

70%

Όργανα παρακολούθησης και ελέγχου

50%

70%

Λαμπτήρες εκκενώσεως αερίου

80%


Σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια προσέγγισης των ποσοτικών στόχων αξιοποίησης και ανακύκλωσης, θα διαδραματίσει η μονάδα επεξεργασίας του Ελληνικού Κέντρου Ανακύκλωσης (ΕΚΑΝ), που βρίσκεται στους Αγίους Θεοδώρους. Η δυναμικότητα της μηχανικής διαλογής του εργοστασίου είναι 6 τόνοι την ώρα και σε πλήρη λειτουργία μπορεί να επεξεργάζεται 15.000 έως 20.000 τόνους το χρόνο. Έχει τη δυνατότητα να ανακυκλώνει οποιαδήποτε ηλεκτρική και ηλεκτρονική συσκευή όπως Η/Υ, εκτυπωτές και άλλα περιφερειακά υπολογιστών, ψυγεία, κουζίνες και άλλες συσκευές εστίασης, τηλεοράσεις κ.λπ. Θα πρέπει βέβαια να σημειωθεί ότι δεν αρκεί η λειτουργία του εργοστασίου για την εκπλήρωση των στόχων που έχουν θεσπιστεί. Θα πρέπει να ευαισθητοποιηθούν και να ενεργοποιηθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς και να αυξηθεί η αποδοτικότητα του συστήματος συλλογής των αποβλήτων. Σημειώνεται πως εκτός από την ενίσχυση του συστήματος συλλογής από τους Δήμους και τους διανομείς προϊόντων ΗΗΕ, είναι ουσιώδης η ένταξη των ρακοσυλλεκτών παλαιών συσκευών στο σύστημα διαχείρισης.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι πιλοτικά προγράμματα που έλαβαν χώρα σε χώρες της Ε.Ε., ανέδειξαν την απροθυμία των καταναλωτών να παραδώσουν τις παλιές ηλεκτρονικές συσκευές, καθώς δεν τις θεωρούσαν απόβλητα αλλά συσκευές αξίας. Το φαινόμενο αυτό είναι πιο έντονο στις χώρες της Ανατολική Ευρώπης, όπου οι καταναλωτές αποθηκεύουν προσωρινά τις παλαιές ηλεκτρικές συσκευές, με αποτέλεσμα αυτές τελικώς να εισέρχονται στο ρεύμα των αποβλήτων αρκετά χρόνια μετά την ολοκλήρωση του κύκλου ζωής τους. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να εστιάσει τις προσπάθειες της η Ανακύκλωση Α.Ε. σε συνεργασία με τους διανομείς και τους παραγωγούς, ώστε να δοθούν επιπλέον κίνητρα στους έλληνες καταναλωτές να επιστρέψουν τις παλιές συσκευές (π.χ. έκπτωση στην αγορά της καινούριας συσκευές με προϋπόθεση την επιστροφή της παλαιάς) ώστε να περιοριστεί ή αίσθηση των καταναλωτών ότι επιστρέφουν μια συσκευή αξίας χωρίς οι ίδιοι να έχουν κέρδος.

Τέλος θα πρέπει να αναφερθεί ότι οι σημαντικότεροι παράγοντες που καθορίζουν τις ποσότητες ΑΗΗΕ που θα συλλεχθούν είναι:

• Η αξία της συσκευής/ υλικού
• Η δυναμικότητα του συστήματος διαχείρισης (σημεία συλλογής, υπηρεσίες συλλογής, παράλληλα συστήματα επιστροφής προϊόντων 1-1)
• Ενημέρωση /ευαισθητοποίηση κοινού
• Νομικό πλαίσιο (απαγόρευση εξαγωγής )

Αντίστοιχα το κόστος συλλογής και μεταφοράς εξαρτάται από:

• Το είδος προϊόντων (καθορίζουν αντίστοιχα και είδος container)
• Γενικά οικονομικά δεδομένα περιοχής (κόστος εργασίας, κόστος μεταφοράς)
• Τις υποδομές της περιοχής (κυκλοφοριακό, δρόμοι κ.α.)
• Την πυκνότητα αναφορικά με την περιοχή που καλύπτουν οι μονάδες συλλογής
• Την ποιότητα των υπηρεσιών συλλογής

Ομοίως το κόστος αξιοποίησης εξαρτάται από τις εξής παραμέτρους:

• Οικονομίες κλίμακας
• Είδος προϊόντων που υφίστανται επεξεργασία
• Δυνατότητες μεταπώλησης
• Κόστος διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων
• Γενικά οικονομικά δεδομένα περιοχής (π.χ. κόστος εργασίας)

Τέλος οι πιο σημαντικοί παράγοντες για την αποδοτική λειτουργία των συστημάτων διαχείρισης είναι:

• Η συνεργασία των εμπλεκόμενων βιομηχανικών φορέων
• Η συνεργασία των τοπικών αρχών
• Ο διαχωρισμός των αρμοδιοτήτων του κάθε εμπλεκόμενου φορέα
• Η ανάπτυξη project για ειδικές κατηγορίες αποβλήτων όπως οι μικρές ηλεκτρικές συσκευές
• Η ενημέρωση του κοινού (διαδίκτυο, ΜΜΕ) αλλά και των παραγωγών, διανομέων κ.α.

Βιβλιογραφία

Στην ενότητα αυτή καταχωρούνται πληροφορίες, χρήσιμες ιστοσελίδες καθώς και σημαντικές εξελίξεις μετά τη θέσπιση των ευρωπαϊκών Οδηγιών που αφορούν στη διαχείριση των αποβλήτων από ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό.

Εδώ θα βρείτε συγκεντρωμένες μελέτες και πληροφοριακό υλικό για τα ΑΗΗΕ, Κάνοντας κλικ εδώ θα βρείτε τις εξελίξεις αναφορικά με την οδηγία 2002/95 και την προσαρμογή της στις επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις (Παράρτημα 1, 2, 3).

Επιπλέον μπορείτε να δείτε τις μελέτες που εκπονήθηκαν το 2006 για την αναθεώρηση της Οδηγίας 2002/95 και της 2002/96 κάνοντας κλικ εδώ και εδώ αντίστοιχα.

Το 2006 ολοκληρώθηκε και το Report του IPTS για την εφαρμογή της Οδηγίας για τα ΑΗΗΕ στα κράτη μέλη. Περισσότερα

Κάνοντας κλικ εδώ θα μεταφερθείτε στην ιστοσελίδα του Βρετανικού τμήματος Περιβάλλοντος όπου θα βρείτε πρόσθετα στοιχεία για τα ΑΗΗΕ, καθώς και μια μελέτη για την επικινδυνότητα τους.

Επιπλέον κάνοντας κλικ εδώ θα μεταφερθείτε στην ιστοσελίδα του Βρετανικής Υπηρεσίας Εμπορίου & Βιομηχανίας, όπου θα βρείτε μελέτες για τα ΑΗΗΕ καθώς και τα πρακτικά συνεδρίασης της τεχνικής επιτροπής (TAC).

Γνωρίζετε ότι ο μέσος άνθρωπος κατά τη διάρκεια ζωής του, θα πετάξει περίπου 3,3 τόνους ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών? Με στόχο την ευαισθητοποίηση των πολιτών η εταιρία Canon σε συνεργασία με την RSA. χρηματοδότησαν το σχεδιασμό ενός γιγαντιαίου γλυπτού κατασκευασμένο από παλαιές ηλεκτρονικές συσκευές, ισοδύναμες με το συνολικό όγκο ΑΗΗΕ που παράγει ο μέσος βρετανός πολίτης. Το γιγαντιαίο ανθρώπινο ομοίωμα ύψους 7 μέτρων, αποτελεί σημείο αναφοράς για τις πόλεις στις οποίες μεταφέρεται και επιτελεί το στόχο του, ενισχύοντας την περιβαλλοντική συνείδηση των πολιτών. Για περισσότερες πληροφορίες μεταφερθείτε στην ιστοσελίδα του project http://www.weeeman.org

Στην ιστοσελίδα της Ε.Ε. υπάρχει διαθέσιμο F.A.Q. αναφορικά με την εφαρμογή των Οδηγιών 2002/96 και 2002/95. Κάντε κλικ εδω για να το κατεβάσετε.

Τον Απρίλιο του 2002 ιδρύθηκε ο Σύνδεσμος των ευρωπαϊκών συστημάτων διαχείρισης των ΑΗΗΕ. Θα βρείτε πολύ χρήσιμες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του συνδέσμου http://www.weee-forum.org

Το Ινστιτούτο ανάπτυξης προϊόντων σε συνεργασία με το Τοξικολογικό κέντρο ενημέρωσης της Δανίας και με τη χρηματοδότηση της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος της Δανίας δημιούργησαν διαδικτυακό τόπο για τον οικολογικό σχεδιασμό των προιόντων ΗΗΕ, όπου περιέχονται και πληροφορίες για την επικινδυνότητα των ΑΗΗΕ, ενώ υπάρχουν και έτοιμες φόρμες βάσεων.http://www.ecodesignguide.dk

Ο σύνδεσμος πόλεων και περιφερειών για την ανακύκλωση (Association of Cities and Regions for Recycling (ACCR) δημοσίευσε το 2003 ένα οδηγό με κατευθυντήριες οδηγίες για τις τοπικές αρχές και τον τρόπο εφαρμογής των διατάξεων των νέων ευρωπαϊκών οδηγιών. Ο οδηγός συγκρίνει και αξιολογεί τις πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί για την οργάνωση αποδοτικών συστημάτων διαχείρισης ΑΗΗΕ καθορίζει τον ρόλο των τοπικών αρχών και είναι διαθέσιμος στην ιστοσελίδα http://www.acrr.org

Το Δεκέμβριο του 2002 τέσσερις μεγάλες εταιρίες του τομέα των ηλεκτρονικών, η Braun, η Sony Europe, η Electrolux και η HP ίδρυσαν την Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα Ανακύκλωσης (European recycling Platform- ErP). Στόχος του ήταν η αποτελεσματική και οικονομικά αποδοτική, οργάνωση συστήματος διαχείρισης των ΑΗΗΕ, και η ενθάρρυνση των κρατών μελών ώστε να υιοθετήσουν κανόνες και στρατηγικές που θα προστατεύουν τόσο τις εταιρίες και τους καταναλωτές, όσο και το περιβάλλον. Για περισσότερες πληροφορίες  http://www.erp-recycling.org

Αν θέλετε να μάθετε για τις μεθόδους εκτίμησης της ποσότητας των ΑΗΗΕ που έχουν χρησιμοποιηθεί διεθνώς κάντε κλίκ εδώ.

ΠΗΓΗ:ΕΕΔΣΑ

{jgototop}{/jgototop}

| + - | RTL - LTR

I Support the Bring Them Back Campaign

Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.